Ang Aking Journal -- Pebrero 2019

Pebrero 1, 2019 Hindi ako nakapagturo sa VI-Faith kasi kinuha ni Ma'am Vi ang mga estudyante para iparinig ang mga kantang aawitin nila sa graduation. Okay lang! Asar pa rin naman ako sa kanila. Naturuan ko naman ang tatlo pang section. Panlapi ang topic namin. After class, naglagay ako ng grades sa card. Natapos ko iyon bago mag-alas-tres. Ready na ako bukas. Past 5, nasa bahay na ako. Natuwa ako nang makita ko ang setcard o pictures ni Zillion, na dadalhin niya sa workshop bukas. Ang pogi talaga niya. Photogenic. Ang galing ng cameraman. Gabi, nag-edit ako ng novel ko. Then, gumawa ako ng apat na bookmark. Nagtanong nga si Sir Gerard kung sino ang ginagawa niyon. May plano na naman siya. Opportunity para sa akin. Kailangan kong makagawa nang marami. Naihanda ko rin bago matulog ang ranking ng pupils ko na ipre-present ko sa parents bukas. Pebrero 2, 2019 Nagkasabay-sabay kaming tatlo sa pagbiyahe palabas sa subdivision. Ako, patungo sa school. Ang mag-ina ko, patungo naman sa acting workshop sa Timog, Quezon City. Magkaiba kami ng way kaya magkaiba rin ang sinakyan naming bus palabas ng Cavite. Okay lang naman dahil sabay kaming nakasakay. Before 8, nasa school na ako. Nauna ako sa mga magulang. Past 8, kahit kaunti pa lang ang dumating, sinimulan ko na ang meeting. Naipaunawa ko naman sa kanila ang mahahalagang bagay na dapat nilang malaman. Naibahagi ko rin sa kanila ang reading advocacy ko. I hope tulungan nila ako. Nine, nagbigayan naman ng financial assistance. Mabilis lang natapos iyon. Nakapag-assist pa ako sa ibang section. Then, nakakagutom na paghihintay ang nangyari. Hinintay kong matapos si Ms. Kris. Hinuli kasing bigyan ang mga Grade One. Past 2 na kami nakapag-lunch sa Shakeys. Birthday at advance birthday treat iyon sa amin nina Papang at Belinda. Wala lang si Ma'am Bel kasi may biglaang lakad. Gayunpaman, ang saya namin. Busog na busog kami. May take home uli ako. Past 5 nasa bahay na ako. Hindi na ako umidlip. Nagkape ako at nag-edit na nobela. Nag-post sa Booklat. Then, gumawa ako ng bookmarks. Nakalima yata ako. Past 6, dumating si Epr. Past 8 naman dumating ang mag-ina ko. Excited akong nagpakuwento kay Emily sa nangyari. Medyo nalungkot ako nang malaman kong hindi pa nailabas ni Zillion ang kanyang potential. Pero, masaya ako dahil naranasan niya ang hindi ko naranasan at ng ibang bata. Sana lumabas na ang talent niya sa ikalawa at ikatlong araw. Pebrero 3, 2019 Bumangon din ako nang maaga para i-goodluck si Zillion sa kanyang ikalawang araw na acting workshop. Excited akong makita siyang nagde-develop. Alam kong gusto niya ang nangyayari sa kanya naipaunawa namin ni Emily na hindi lahat ng bata ay nakaka-experience ng ganoon. At hindi lahat ng magulang ay kayang suportahan ang gusto ng anak. Kaya, mapalad siya. Natulog uli ako pag-alis nila. Maaga namang bumangon si Epr. Akala ko aalis siya. Hindi pala. Hindi na ako nakatulog uli kaya bumangon na rin ako para maghanda ng almusal namin. Pagkatapos, nagdilig at nag-gardening ako. Nagwalis sa loob. Naglinis sa banyo. Then, computer work at bookmarking naman ang hinarap ko. Past two-thirty, umidlip ako. Two hours din yata akong nakatulog. Thanks, God! Nagbabasa ako bago mag-alas-6 nang dumating ang mag-ina ko. Maaga sila ngayon. Nakisabay sila sa kotse ng tiya ng kaklase ni Ion sa workshop. Great! Natuwa ako sa balita ni Emily. Nag-improve daw si Ion. Napanuod ko nga ang video. Natutuwa ako. Gusto niya talaga ang ginagawa niya. Sana makapasok siya sa showbiz. Pebrero 4, 2019 Maaga akong bumangon para sa nakatakdang pamamasyal naming mag-anak sa Quezon City Memorial Circle. Kaya lang, natagalan kami dahil nag-inarte si Zillion. Ayaw niyang sumama. Hindi naman puwedeng maiwan siya kasi aalis din si Epr. Gustong-gusto rin ni Emily na makasama lali na't umabsent pa ako para mag-family bonding kami. Nagalit na ako kaya pinapapasok ko na lang si Zillion sa school. Pero, sumatotal, sumama pa rin sila sa akin. Natuwa na ako. Sana hindi na iyon maulit. Past 10:30 na kami nakarating sa venue ng HortiKultura Filipina 2019. Agad naming Nag-pictures picture. Ang gaganda kasi ng mga naka-exhibit! THEN, nanuod kami ng cooking demo. Soon, nanalo ang mag-ina ko sa raffle. Nakadalawang bote ng olive oil kami. Bawi na ang entrance fee naming P120. Dumalo pa uli kami sa isa pang seminar. Cacti and succulents naman. Andami kong natutuhan. Hindi mga lang kami nanalo sa raffle. Dumalo pa kami sa food demo bago kami nag-biking. Nagka-interest naming mag-asawa sa mga tofu dishes gaya ng tofu sisig at tofu kare-kare. Masarap din ang pandesal pizza. Hindi na kami nagtagal sa pagbibisekleta. Alas-4 na kasi. Nagmeryenda pa kami. Five, bumiyahe na kami pauwi. Past 8 na kami nakarating sa bahay. Kahit pagod, nagawa ko pang mag-bookmark-making. Nakawalo ako. Pebrero 5, 2019 Ngayon ang last dy ng acting workshop ni Zillion. Maaga silang nakaalis. Nakatulog uli ako nang wala na sila. Pero, si Epr naman ang umabala sa akin. Past seven, bumangon siya. Before 8, nag-aalmusal na kami. Wala namang problema iyon. Mas maaga ko ngang naumpisahan ang pag-eedit at paggawa ng bookmarks. Mas marami akong nagawa, kabilang na ang pagbabasa. Past 2, nakaidlip ako habang nanunuod si Epr ng Showtime. Nakapagdilig pa ako bandang 5:30 bago hinarap ang schoolworks. Marami akong na-acxomplished! Gayunpaman, kulang ang long weekend para magawa kong lahat. May mga deadline akong dapat i-beat. May mga dapat isulat at i-edit. Past 6:30, dumating na ang mag-ina ko. Masaya sila kaya masaya na rin ako. Naubos ng sampung libong piso pero okay lang. Alam kong magiging kapaki-pakinabang iyon sa journey ni Zillion patungo sa stardom. Kailangan ko pa siyang isabak uli sa iba pang workshop. Inuubo ako dahil sa lamig. Kinailangan kong magpahinga nang mas maaga. Bukas kasi back to work na. Pebrero 6, 2019 Kulang ako sa tulog. Past 1 nang magising ako at hindi na nakatulog. Sumama ang pakiramdam ko, lalo pa't inuubo ako. Feeling ko, tratrangkasuhin ako. Gayunpaman, pumasok pa rin ako. Sa klase, sinabi kong masama ang pakiramdam ko. Pinasagutan ko na lang sa kanila ang activity sheet na inihanda ko kahapon. Bakit ba kasi ako hindi makatulog? Dahil siguro sa pag-iisip kung mag-aapply ako sa Division Office bilang, Project Development Officer. Gustoko na ayaw ko. Mas lamang sa akin ang nasa classroom setting. May thrill. Nakakapag-inspire ako. At, nagagawa ko ang mga advocacies ko. Nang isinangguni ko iyon sa VI-Love, ayaw nila. Hindi ko na itinanong kung bakit. Alam ko na ang sagot. Gaya lang din ng rason ko. After class, umuwi agad ako sa bahay. Umidlip ako hanggang 4 ng hapon. Kahit paano, gumaan ang ulo ko. Nagawa ko pang gumawa ng bookmarks pagkatapos magkape. In demand nga pala ang bookmarks ko. Marami-rami na rin akong na-inspire magbasa. Sana dumami pa. Pebrero 7, 2019 Muntik na akong ma-late kanina. Hindi kasi ako agad nakasakay sa mini-bus. Naabutan ko na nasa taas na ang mga estudyante ko. Gayunpaman, masaya nila akong sinalubong. Hindi ako na-high blood kasi nakaupo sila habang nasa pila. Natuto na sila. Pangatnig ang lesson ko kanina. Nagpasagot ako sa worksheet sa lower sections. Nagpa-groupwork naman ako sa section one. Nasimulan ko nang basahin ang nobelang 'Mga Batang Poz.' Totoo ang magagandang book reviews. Nakaka-hook. Kung wala nga lang akong klase. Pero, nasisiyahan akong makita ang advisory class ko na nagbabasa. Sinusunod na nila ang mga payo ko. Nakiki-50-books-a-year challenge na rin sila. Inaasahan ko bukas na lahat na sila may baong libro. Mas matutuwa ako kung pati sa lower sections. May mangilan-ngilang nagbabasa at nakiki-challenge sa dalawang sections. Okay na iyon. Pero, sana madagdagan pa. Nang humingi si Papang ng idea tungkol sa project na ipinagagawa sa kanya ng principal ang idea o advocacy ko ang ibinigay ko. Tinawag namin iyon bilang "200:50 Reading Habit (200:50 RH)." Sold out uli ang bookmarks ko. Pinag-aagawan nila ang 'We Bare Bears' design. Kung mas marami nga lang akong time, mas marami sana akong magagawa. Kinailangan ko pang mag-edit ng mga akda ko. Andaming call for submissions. Gustong-gusto ko nang mailathala ng sikat na publishing house ang mga akda ko. Sana magkaroon ako ng mahaba-habang oras. At siyempre, deserve ko ring magpahinga. Ngayong gabi, nakagawa ako ng siyam na bookmarks na may 'We Bare Bears' design. Pebrero 8, 2019 Nagpa-groupwork ako sa lahat ng sections. Hindi ko nai-enjoy ang ginagawa ko kapag nagpapatay lang ako ng oras. Gusto ko talagang pare-pareho naming nasisiyahan. Mas fulfilling. Gayunpaman, nakitaan ko ang lahat ng kasiyahan. Natuto sila. Wala kasi ako sa mood kanina. Masama pa rin ang pakiramdam ko. Nahihirapan ako dahil sa ubo ko. Nagalit nga ako sa VI-Peace dahil sa ingay nila. Pinag-individual work ko sila. Nakapagbasa tuloy ako Na-hook ako sa nobelang binabasa ko. Mas ginusto ko na lang magbasa kaysa magturo. Kaya lang, hindi puwede. Ala-una, may emergency meeting kaming AM teachers. Tungkol sa LIS. Nag-init na naman ako. Nailabas ko ang nga saloobin ko. Mabuti, sumang-ayon ang karamihan. Natuwa ako dahil feeling ko napatamaan ko ang mga nais kong patamaan. Sana lang, makarating iyon sa kinauukulan at magkaroon ng action at maging sanhi ng pagbabago. Naisingit ko roon ang advocacy kong "Love for Reading." Sabi ko, "Huwag lang natin silang turuang magbasa. Turuan natin silang magkaroon ng love for reading." After niyon, nag-coop board meeting kami. Past 5 na ako nakarating sa bahay. Wala si Emily. Nasa Divisoria raw. Past 10 pm na siya dumating. Nag-edit ako ng nobela kong erotica. Habang ginagawa ko iyon, unti-unti akong naho-hook. Hindi lang kasi aiya basta porn, may aral siya. Tama ang ilang momento ng mga readers ko. Pebrero 9, 2019 Apektado ng lower backache ko ang mga gawain ko ngayong araw. Hindi ako masyadong nakapag-edit. Masakit kapag matagal akong nakaupo. Gayunpaman, nakagawa ako ng bookmarks. Naubos nga ang vellum board ko. Pero, inilaan ko ang malaking bahagi ng araw sa pagbabasa. Nakaka-hook talaga ang 'Mga Batang Poz.' Hindi rin ako nakapagdilig ng mga halaman. Gabi, sinikap kong makapag-edit. Kailangan ko ring tapusin ang translation ng "Dumb Found" upang maituloy ko na. Dapatpala kasi isinulat ko na lang sa Tagalog. Sayang tuloy. Pebrero 10, 2019 Nawala-wala na ang sakit ng likod ko paggising ko, kaya nakakilos-kilos na ako. Nagdilig ako ng halaman at naglinis ng kulungan ng aso. Kaya lang, na-stress ako nang makawala si Angelo. Nainis ko nang sobra. Hinabol-habol ko pa. Ayaw ko pa namang may nasasabi ang mga kapitbahay, lalo na't ayaw ko ring pinakakawalan nila ang mga aalaga nila. Mahigit isang oras ang lumipas, bago ko nakorner. Nakahinga ako nang maluwag. Nakagawa na ako ng mga gawain ko. Editing, translation, at reading ang ginawa ko maghapon. Pasalit-salit ang mga iyon para hindi masyadong ma-expose ang mga mata ko sa radiation. Na-enjoy ako sa editing. Nababasa ko uli kasi at nai-internalize. Nakaka-hook pa rin ang mga characters. Pebrero 11, 2019 Naging maayos naman ang klase ko sa bawat section. May ilang nagpasaway, pero ayos pa rin. Lagi namang may papansin, e. Gayunpaman, hindi ko sinayang ang araw nang hindi sila nabibigyan ng bagong kaalaman at inspirasyon. During my vacant period, ipinakita ko sa kanila na nagbabasa ako. Sana kahit hindi na ako vocal na manghikayat, gayahin nila ako. Malaki talaga kasi ang advantage ng taong nagbabasa. Natutuwa naman ako kasi may mga estudyanteng tinanggap ang 50-books-a-year challenge ko. Sila pa nga ang lumalapit para sabihin kung nakailang libro na silang nabasa. Napapa-wow naman ang iba kapag mas marami ang bilang ng nabasa ko. After class, nag-lunch lang ako sa canteen, then umuwi na ako. Umidlip ako sa kuwarto. pagdating ko kasi may bisita si Emily sa baba-- sina Cris at ang baby niya. Past 4 na ako bumaba para mag-edit. Masakit lang sa mata ang radiation. Hindi ko na kinakaya ang matagalang pagharap sa monitor matatagalan ako nitong makapagpasa ng mga manuscript. Gayunpaman, hopeful akong magagawa ko ang mga iyon on time. Pebrero 12, 2019 Nakapagpa-groupwork ako sa advisory class ko, pero hindi sa ibang klase. Sa Faith, hindi ako nakapasok. Busy kasi sila sa pag-decorate ng classroom. Sa Peace, nagpa-individual work ako. Sa Hope, nagsermon muna ako. Paano may nag-away bago ako pumasok. Nagkagulo sila. Wala na talaga sa hulog ngayon ang mga estudyante! Before 1, pumunta ako sa HP para bumili ng bookmark materials. Umuwi rin ako kaagad. Past 3 ako dumating. Nakagawa ako ng walong bookmarks bago ako nakapagdilig. Gabi na ako nakapag-edit at nakapag-post ng novel ko. Isinunod ko na ang IM ko. Sana ma-enjoy naman ng mga mag-aaral ang lesson ko bukas. Pebrero 13, 2019 Lagi akong nanenermon habang nagtuturo. Napansin ko lang kanina. Wala na kasing pokus ang mga estudyante. Hindi na sila interesado sa mga lessons. Ang hirap! Ang hirap magturo kapag ganoon. Gayunpaman, sinikap kong mai-deliver ko ang lesson ko at maunawaan nila. Trabaho kong mapatuto sila kahit ayaw nila o kahit slow sila. Kahit paano, pumapasok naman sa kukote ng karamihan. Nakakalungkot lang dahil may ilang estudyante ang ayaw talagang matuto. Iba. Iba ang takbo ng isip nila. Hindi normal. Kaluoy. Umuwi uli ako nang maaga. Nakapagsulat ako. Nakapag-edit. Nakapag-post. At nakapagdilig ng mga halaman. Feeling fulfilled! Pebrero 14, 2019 Hindi ako nakitaan ng ngiti ng mga estudyante ko, kaya tinanong nila kung bakit ako malungkot. Gusto ko lang kasing iparamdam sa kanila na maiingay sila at magandang regalo sana ang kanilang katahimikan at disiplina. Maiingay pa rin sila. May ginagawa na man. Although, walang palitan, may ginagawa sila. Andami pa nilang kalat. Anyways, sinabayan ko ang art working nila. Nag-bonding naman naming Grade Six teachers, kasama ang MT namin. Nagsalo-salo kami sa tatlong pizza at softdrinks. Then, matagal-tagal din kaming nagkuwentuhan nina Ma'am Vi at Sir Hermie. Nakakapanghina ang nga masaaamang practice ng administrator at ilang leaders at kasamahan. Hindi na nakakatuwa ang crab mentality. Nakauwi ako bandang alas-3. Hindi na ako nakaidlip. Okay lang, marami naman akong na-accomplished. Ready na ang summative test ko bukas. Nakapag-edit pa ako. Pebrero 15, 2019 Nagbigay ako ng summative test sa klase ko. Hindi naman nakapag-test ang iba. Akala ko magpapalitan ng klase, hindi pala. Wala kasi ang tatlong guro-- isang adviser at dalawang subject teachers. Okay lang naman iyon samga bata. Mas gusto nila ang walang palitan. Maiingay nga lang. Pero, napatahimik ko sila. Nagbasa sila kasi ayaw nilang magkuwento sa harapan. Ang dadaldal kasi. At, bago nag-uwian, napa-groupwork ko pa sila. Pinag-translate ko sila ng kuwento. Nagawa naman nila. Puwede na silang magsalin ng akda ng iba. After class, nakisalo ako ng pagkain sa Grade One. Tumambay at umidlip din ako roon. Sabay-sabay na naming umuwi. Pebrero 16, 2019 Nahilo ako sa Zonrox na ginamit ko sa paglinis ng banyo. Sumakit ang dibdib ko. Kaya naman, hindi ako kaagad nakagawa sa laptop. Natulog na lang ako hanggang 12. Paggising ko, lunch time na. Wala na rin akong naramdaman. Sinikap ko ngayong araw na mai-email ko na ang entries ko sa Pride Lit. Ang "Hijo de Puta" at "Jack O." ang naipasa ko. Sisikapin ko namang matapos ang translation ng "Dumb Found." Ten chapters iyon. Tapos, kailangan ko ang dugtungan. Need ko ring mawakasan ang "Double Trouble." Bukas, itutuloy ko ang mga trabaho ko. Masakit lang kasi sa mata ang radiation. Kailangan kong huminto-hinto kapag masakit na. Isinisingit ko ang pagbabasa. Pebrero 17, 2019 Pag-alis ng mag-ina ko, natulog uli ako. Papunta sila sa Kamuning para mag-workshop si Zillion. Ipinag-pray ko kanilang kaligtasan sa biyahe at magandang resulta niyon. Past 8:00 na ako bumangon. Nine o' clock na kami nakapag-almusal ni Epr. Inilaan ko ang maghapon sa pag-translate at pag-edit sa akda ko. Nakapagbasa rin ako. Hapon, naisulat ko ang erotica story na ipinasa ko sa Exposed, pakontes ng Booklat. Hindi na ako nakaanuod ng tv maghapon. Okay lang. Worth it naman. Before six, nakauwina ang mag-ina ko. Pagod na pagod sila. Hhinintay kong magkuwento sila. Natuwa naman ako kahit paano. May pag-asa pang mapili si Ion. Sana... Pebrero 18, 2019 Malumbay ako kanina after ng klase ko sa VI-Love at VI-Faith. Nagturo ako sa advisory class ko. Nagpa-summative test naman ako sa dalawang sections. Sa huli kong klase ako na-bad trip. Maiingay sila bago ako pumasok. Actually, vacant ko. Gusto ko na sanang pumasok since wala namang guro. Kaya lang, nang binati ko sila, hindi pangalan ko ang binanggit nila. Parang nainsulto ako. Parang ayaw nila akong papasukin. Ang ginawa ko, umurong ako at hindi na pumasok. It's their lost. Umuwi agad ako. Past 3 nasa bahay na ako. Nakagawa agad ako ng powerpoint presentation para bukas. Then, kinunsumo ko ang nalalabing oras ng pahinga sa posting and editing ng 'I Love Red Book 1.' Gabi, bago ako nahiga, nai-post ko ang 'Pagsubok.' Nauna ko nang naipost lahat ng chapters ng 'Malamig na Kape.' I hope mapansin ng Booklat ang mga akda ko. Pebrero 19, 2019 Handang-handa akong magturo. Na-enjoy nga ng advisory class ko ang lesson at pa-game ko, kaya lang walang palitan. Umalis kasi ang isang adviser. May mga kasamang esdtudyante. Nagsaway lang ako nang nagsaway, habang may ipinapagawa sa kanila. Gayunpaman, nakagawa ako ng mga gawain ko. Nanak age brainstorm pa kaming tatlong advisers. After class, umuwi agad ako. Humingi kasi ng favor si Ma'am Ana igawa ko raw ng project ang anak niya si Anizza. Gagawa ng dyip na yari sa karton. Nagkatotoo ang sinabi ko. Isang araw kasi, napansin kong hindi na kami FB friends. In-unfriend niya yata ako o blinock. Sabi ko, hihingi uli siya ng tulong kapag nangailangan. Tama ako! Hindi ko naman siya hinindian. Gusto kong ipakita sa kanya na ako pa rin ang dati niyang kaibigang maaasahan. Walang nagbago sa akin. Kaya, soon ang iba pang nang-aaway sa akin, lalapit din sila. I don't know kung kaya ko silang kaawaan. Pagdating sa bahay, ginawa ko kaagad. More three hours kong ginawa. Past 6, napinturahan ko na ng pula. First coating. Lahat pula. Walang ibang kulay, e. Pero, okay namang tingnan. Bukas, didikitan ko na lang ng art paper. Pero kung okay na iyon sa kanya, mas pabor. Pebrero 20, 2019 Nagturo ako nang masaya at nagpa-groupwork nang may puso, kaya naman na-enjoy nila iyon. Sana laging ganoon. Wala pa ring palitan ng klase, kaya nagpagawa na lang kami ng paper flowers. Iyon ay bilang paghahanda sa stage decoration sa graduation. Na-enjoy din ng mga estudyante ang activity na iyon. After class, umuwi agad ako. Medyo natagalan lang ng ilang minuto kasi nagpahintay pa si Papang. Sa bahay, agad kong ginawa ang dyip na karton. Natapos ko naman iyon bago mag-alas-sais. Superb ang output. I'm sure magugustuhan ito ng anak ni Ma'am Ana. Pebrero 21, 2019 Wala pa ring palitan ng klase. Pero okay lang dahil nagpalaro ako sa advisory class ko. Sa covered court kami. Naglaro kami ng message relay. Pinamagatan kong 'Ibulong Mo.' Kinonekta ko iyon sa lesson naming 'Uri ng Pangugusap ayon sa Gamit.' Nag-enjoy kaming lahat. Nagkaroon ng earthquake drill. May bisita pang teachers mula sa Malate Catholic Church kaya hindi kaagad kami nakapaglaro ng isa pang game-- ang Kanta,Tanong, at Explain. Gamit ang isinulat nilang paboritong kanta, tinatawag ko isa-isa. Ang saya kapag may games kami. May nakakapulot sila ng aral sa buhay at bagong naranasan. Umuwi ako nang maaga upang makapagpahinga. Nakaidlip ako hanggang 5. Ang sarap matulog. Bitin lang kaya sumakit ang ulo ko. Pebrero 22, 2019 Nagpa-group uli ako sa covered court. Una, pinasulat ko sila sa metacard ng tig-iisang salita. Then, sa baba, pinabuo ko sa kanila ang mga salitang iyon. Ang challenge ay dapat makabuo sila ng isang maikling kuwento. Nagawa naman nila. Masasabi kong natuto silang sumulat at magkuwento mula sa akin. Pagkatapos, itinuloy namin ang na-pending na game kahapon. May mga kumanta sa harapan. May game sa question and answer. May mga nabunyag na lihim sa kanilang mga crushes. Nakatutuwa! Then, after recess, pinasulat ko naman sila ng isang kanta, gamit ang melody ng kantang mapipili nila. Nakapili ako ng dalawang grupo. Ipre-present nila ang kanilang mga kanta sa Recognition Day. Nagandahan ako sa gawa nila. Parang gawa ng professional. After class, nakiusap kami ni Papang kay Ma'am Leah para arkilahin ang sasakyan nila sa Sunday. Magma-mountain climbing kami sa Tanay. May naka-schedule na. So, si Ma'am Vi na lang ang maghahanap. Then, naki-bonding ako sa Grade 1 teachers habang nagla-lunch. Pagkatapos, umuwi na ako. Past 3:30 na ako dumating. Pebrero 23, 2019 Nagulantang ako sa balitang patay na si Ma'am Lolit. Siya ang tita-titahan ko noon sa school bago siya nag-retiro three years ago. Grabe! Biglaan. Nakakalungkot. Kaya naman, nang nagyaya si Sir Joel, hindi na ako nagdalawang-isip. Past 1, umalis ako sa bahay. Magkikita kasi kami kasama si Ma'am Glo, Ma'am Edith, at Mareng Janelyn. Nahiya ako kasi hinintay nila ako. Na-traffic ako. Agad kaming bumiyahe papunta sa St. Peter Chapel sa Novaliches. Past 5 na kami nakarating doon. Naawa ako nang malaman ko ang istorya sa pagkamatay niya. Kaya pala, hindi binuksan ang kabaong niya. Masalimuot masyado. Past 6 na kami nagpaalam sa mga naulila. Kumain muna kami sa Jollibee-Roosevelt bago nag-MRT. Past 10 na ako nakauwi. Nauna pa ako sa mag-ina ko, na galing sa pinsan ni Emily. Bukas, maaga na naman akong gigising para sa mountain climbing naming Grade 6 and Kinder teachers. Pebrero 24, 2019 Kahit 2 and 1/2 lang ang tulog ko, bumangon pa rin ako nang maaga at nakarating ako nang maaga sa MRT EDSA. Ako ang unang dumating. Ako yata ang nagbaukas ng station. Hinintay ko sila. Past 6 na kami nakabiyahe dahil nahuli ng dating sina Sir Joel at Ma'am Joann. Okay lang naman. Masaya pa rin. Mabilis ang biyahe. Past 8, nasa Tanay na kami. Ang ganda ng bayan ng Tanay. Malaks ang tourism nila. Pinag-agawan nga kami ng mga tricycle driver slash tour guide. Mabuti na lang lumapit kami sa Tousim Office, kaya na-guide kami sa tamang presyo. Very affordable ang P3000 sa limang tourist spots for 9 pax. Pumapatak na P365 lang ang bayad namin each. Unang kaming pumunta sa Lambingan Hills. Iyon ang pinakamalayong itinerary. Hindi ako na-bore dahil ang ganda ng mga tanawin sa daan. Mas maganda pa sa Tagaytay. Malamig din ang simoy ng hangin. Na-enjoy ko ang pagbaba ng tricycle habang lulan kami (4 sa isang trike at 5 sa isa pa) sa matarik na daan. Makapigil-hininga. Bago pa lang ang Lambingan Hills, pero sa tingin ko, dinarayo na ito. Marami nga ang mga kasabayan namin. May maiksing trail na tatahakin bago marating ang spot. Worth it naman dahil picturesque ang lugar. Perfect getaway for camping, family gathering, nature-hiping, and dating (for lovers). Ang ganda! Sana mas mapaganda pa nila ang lugar. May potential. Na-enjoy ko ang kulitan at tawanan, gayundin ang picture-taking sa puno. Sarap bumalik doon. Kumain muna kami sa isang kainan sa highway. Maayos naman at malinis ang kanilang facilities at service. Ang saya-saya namin habang nagla-lunch. Then, sa Regina Rica kami pumunta. Masyado nang tirik ang araw kaya hindi ko na-enjoy, though maganda ang ligat. Isa pa, hindi naman ako religious na tao. However, the experience was great. Next stop: Calinawan Cave. Sobrang saya. Ito ang kumumpleto sa day tour namin. Marami akong natutunan ang I'm sure gayundin anh mga kasama ko. Tawa kami nang tawa. Ang spelunking pala ay napakagandang karanasan na dapat maranasan ng bawat isa. Mapanganib, pero reawarding. Akala mo, hindi ka kakasya, pero kasya. Kinaya. Sulit! Pagkatapos niyon, gusto ko nang maghanap ng kuweba mae-explore. Iba kasi ang feeling kapag na-overcome mo ang fear. Thanks sa mahusay na tour guide! Fourth itinerary is Daranak Falls. Maganda ang lugar. Matao sa araw na ito. past four na kami nakarating roon, kaya nag picture taking na lang kami. Ready naman akong mag-swimming kaya lang ilang minuto na lang ay hindi na pinayagang may maligo. May oras pala ang swimming. Anyways, nasulit ang P50 na entrance ko. Hindi nga lang ako nakakuha ng bato, as souvenir just like what I'm doing sa ibang lugar. Mabuti na lang, nakabili ako ng ref magnet. Last stop: Parola. Gutom na gutom na ako sa kabibiyahe, pero okay lang dahil maganda naman doon, lalo na ang sunset. Umakyat ako sa parola. Nag-sight-seeing at kumuha ng mga larawan. Andami ring mga turistang naroon. Doon ko nakita kung gaano kabilis lumubog ang araw. Ang saya! Doon na rin kami nagpasalamat at nagbayad sa aming dalawang driver-tour guides. Kinuha namin ang contact number ng isa para sa susunod naming pagbisita. Tanay is a wonderful place to experience nature. Dadalhin ko ang mag-ina ko roon o kaya ang aking mga anak. Soon. Past six na kami bumiyahe pabalik. Pagod na pagod at antok na antok kami pero tawanan kami nang tawanan sa UV express. Sobra talaga kaming namangja sa kalikasan at sa kakayahan namin. Ganda! Worth it talaga! What is P1000+ expense compared to the happiness it brings?! Past 20 na ako nakauwi. Agad akong nagsipilyo at natulog... nang may ngiti sa mga labi. Pebrero 25, 2019 Holiday ngayon, kaya marami akong na-accomplish. Wala pa naman ang mag-ina ko-- nasa kamag-anak. Kahapon pa. Bago ako nag-almusal, gardening muna ako. Wala ang kapitbahay kong tsismosa kaya malaya akong nakakilos. Then, naglinis ako sa sala. Maghapon na akong nag-post ng mga pictures kahapon. Inunti-unti ko ang posting. Nilagyan ko ng quotes bawat post para mas meaningful. Umidlip din ako. Ang sarap matulog. Napakatahimik. Then, nagawa ko ang No-TV challenge. Hindi ako nag-on ng telebisyon. Sa halip, nagsulat na lang ako. Past 5 na dumating si Epr. Ang mag-ina ko naman ay dumating bago mag-alas-7. Naabutan nila akong naghahanda ng learning materials para bukas. Pebrero 26, 2019 Sinikap kong maging masaya habang nagtuturo. Nagdyu-joke pa nga ako. Kaya naman, maunawaan nila ang lesson kong 'sugnay.' Hindi sana halatang kulang ako sa tulog, kaya lang nainis ako sa hina ng boses nila nang activity time na. Hindi ko marinig. Kabaligtaran iyon kapag dumadaldal sila. Pinagalitan ko sila at hindi pinansin hanggang sa mag-uwian. Ten-thirty ang uwian. Shortened ang classes kasi may faculty meeting. Hindi ako nag-react sa alin man sa mga agendum. Hindi ko rin inako ang pagsusulat ng article for website. Iyon ang gusto kong mangyari para malaman nila ang kahalagaha ko, na sinayang nila. Past 1:30, pumunta ako sa HP para bumili ng libro sa booksale. Nakabili ako ng 24 books, worth P10 each. Past 4, nakauwi na ako. Nag-edit at nag-post ako sa Booklat. Nag-send din ako ng manuscript sa Sky Fiction. Gusto ko uli maging parte ng anthology. Pebrero 27, 2019 Hindi ako nagturo sa advisory class ko. Nais kong iparamdam sa kanila na galit ako sa kawalang-displina at kadaldalan nila. hindi ako nagsalita. Tinitingnan ko lang sila. Gusto ko na ngang sumigaw, magalit, at magsalita kasi maiingay pa rin sila, pero hindi ko ginawa. Desidido na akong balewalain sila. Gusto ko munang makitang nagbabago sila. Nagturo ako sa ibang section. Maayos namn sila. Kakaiba talaga ng attitude ng klase ko. Nakakasuya! After class, tinulungan ko si Ma'am Mj sa thesis niya. May dinagdag lang ako sa Chapter 2 niyon. Nakauwi ako bandang alas-4. Hindi na ako nakaidlip, pero nakapagbasa ako, nakagawa ng visual aids, at nakapagdilig ng mga halaman. Gabi, gusto ko sanang magsulat ng kuwentong-pambata, pero iba ang nasimulan kong isulat-- sanaysay tungkol sa leadership. Okay lang naman. At least, nakapagsulat ako. Pebrero 28, 2019 Ni isang salita, walang narinig mula sa akin ang mga Grade Six-Love. Samantala, nagturo ako sa ibang sections. Nakita ko namang tumahimik sila. Aware sila sa parusa ko. Nagawa rin nila ang isinulat kong panuto sa pisara pagkatapos kong magpaskil ng visual aids. Alam kong naintindihan naman nila iyon. After class, nag-meeting kaming advisers ng Grade Six para pag-usapan ang nalalapit na graduation rite. Past 1:30 na kami natapos. Then, gabi, nakita ko sa FB ang post ng Manila Bulletin. Wala raw graduation rites ngayong school maliban sa senior high school. Confusing!

Ang Aking Journal -- Enero 2019

Enero 1, 2019 Masaya naming sinalubong ang 2019. Hindi man ako masyadong showy, naipakita ko naman iyon sa pamamagitan ng pakikisalo sa Manila sa Media Noche. Alas-onse na yara iyon nang umaga nang magising kami at nakapag-almusal. Pagkatapos, sinipag akong maglinis, magpaligo sa aso, at maglaba ng mga basahan, since umaraw na. Past 2, after kong bumati sa mga FB friends at magbasa, natulog ako. Kay sarap sa pakiramdam! Ngayong 2019, nais kong mas maging marami ang achievements ko. Self-publishing. Authorship. Zines. Ang Pamana Publishing. Nais ko ring mag-business. Mag-travel. Mag-invest. At magpagawa ng bahay at bumili ng mga kasangkapan. At siyempre, patuloy pa rin akong magiging mabuti at effective na guro. Hindi ko rin siyempre isasantabi ang mga obligasyon ko kina Mama, Hanna, Zildjian, Emily, at Zillion. God bless me. Enero 2, 2019 Gusto ko sanang matulog pa hanggang 8 am, kaya lang ginising na ako ni Emily. Ihahatid kasi niya sa NAIA sina Nene at Kaylee na uuwi na sa Aklan. Iwan si Ion, kaya kailangan ko na talagang bumangon. Inihanda ko ang aming almusal. Pagkatapos mag-almusal, naglinis ako sa garden, sa kulungan ng aso, sa kusina, at sa sala. Past 12 hindi pa rin ako tapos. Naabutan pa nga ni Emily ang ibang mga gamit na hindi pa naibalik sa dati. Gayunpaman, umaliwalas ang kabahayan. Lumuwang. Itinago ko na kasi ang Christmas tree. Bukas, balik-eskuwela na. Parang hindi pa ako ready, pero kailangang pumasok. Enero 3, 2019 Akala ko mahihirapan akong makasakay, kaya bumangon ako bandang alas-3:20. Hindi pala mahirap sumakay. Hindi na rin dumaan sa PITX ang mini-bus. Kaya naman, 5:15 pa lang ng umaga ay nasa classroom na ako. Hindi naman ako nakaidlip dahil nag-Facebook ako. Na-miss ko rin ito. Ilang araw nang walang internet. Nag-post din ako ng kuwento ko sa blog at watty. May 15 estudyante ng pumasok sa klase ko. Ang ibang sections, mayroong zero, may isa, at may tigtatatlo. Wala naman problema dahil may ipinagawa ako sa kanila. Una, nagtanggal kami ng Christmas decoration sa sa stage. Pangalawa, pinasulat ko ng resolutions gamit ang mga pandiwa. Pangatlo, pinatulong ko ang ilan sa paggawa ng display sa bulletin board. Natapos kami past 12:30 na. Worth it naman ang pagod dahil na-appreciate nila. Nag-iba nga ang plano. Hindi na raw lalagyan ng trivias. Purely artwork na lang daw iyon. Okay lang naman sa akin. Past 1, nakisabay na ako sa Grade1 teachers sa paglabas ng school. Antok na antok na kasi ako, kaya gusto kong makauwi nang maaga. Mabuti, hindi ako na-traffic. Nakaidlip din ako sa bus kahit paano. Gabi. Nag-try akong mag-paint gamit ang water color. Mabilis akong nakatapos ng dalawang artworks. Na-satisfied ako, pero alam kong mag-i-improve pa ako kapag hindi ko minadali ang paggawa at pag-aaralan ko pa. Enero 4, 2019 May limang estudyante pa rin akong pumasok sa klase kanina. Sa inis ko, pinaglinis ko na lang sila sa classroom. Nang ma-bored sila, umuwi na lang. Mabuti, pinayagan ng guards. Nasa meeting kasi ako nang umalis sila. Ang tagal kasi naming nagkuwentuhan pagkatapos. Alas-dose, naimbitahan ako ni Ma'am Leah na sumama sa kanila sa pamamasyal sa Acienda sa Silang, Cavite. Agad akong nag-commit dahil akala ko nature ng pupuntahan. Past 2 na kami nakaalis sa school. Past 4, nasa kina Ma'am Fatima na kami, nagmemeryenda. Past six na kami nakapunta sa Acienda. Slightly disappointed ako sa nakita ko. Hindi naman pala nature ang Achienda kundi parang BGC sa Taguig. Gayunpaman, nagandahan ako sa lugar. Picture perfect kumbaga. Magaganda naman ang mga views and decorations. In fact, ang dami kong pictures and selfies. Naisip ko nga ang mag-ina ko. Sana maisama ko sila roon. Past 8:30, nakabalik kami kina Ma'am Fat. Doon na kami nag-dinner. Past 11:30, nang makauwi. Natagalan ako. Ang hirap kasing sumakay sa St. Dominique. May outing pa naman bukas. Enero 5, 2019 Past 5, nasa GES na ako. Naroon na rin sina Sir Joel, Ma'am Anne, Sir Hermie at ang dalawa niyang kumpare sa PVES. Hinihintay namin ang sasakyan. Nang dumating, agad kaming bumiyahe para pik-apin sina Ma'am Fatima at ang mga nilutong pagkain. Sa Hilario Hot Spring sa Calamba kami pumunta para mag-bonding. Tinawag ni Ma'am Venus na HukbaLaku ang grupong nabuo. Sobrang saya ngkantahan, tawanan, kainan, languyan, inuman, at kulitan. Salamat kina Sir Hermie at Ma'am Anne sa pag-finance. Salamat din kay Ma'am Fat and family sa paghanda ng pagkain. At sa Guillermo couple sa sasakyan. Past 9 na ako nakauwi. Busog, kahit pagod. Natulog agad ako na masaya ang puso. Enero 6, 2019 Nabawi ko rin ang ilang gabing puyat ko. Kahit paano mahaba-haba rin ang naging tulog at pahinga ko. Pero, hindi naman ako magpahinga maghapon dahil naglinis ako sa banyo, nagpaligo ng aso, naglinis ng doghouse, nagbalot ng mga librong kinoloketa ko, nagdilig ng mga halaman, at nag-artwork. Nag-bonding kami ni Zillion sa water color painting. Nagustuhan niya iyon. Sana magtuloy-tuloy na at makahiligan na niya. Gabi, naghanda ako ng DLL at learning materials ko para bukas. Back to reality na. Dumating si Epr bandang alas7:30 ng gabi. May dala siyang mga talong at pipino. Ang dami! Tamang-tama, mababaon ko bukas. Enero 7, 2019 Hindi ako masyadong nahirapang bumiyahe. Maaga akong nakarating sa school Hindi rin ako gaanong nahirapang magturo. Gusto ko kasi ang ginagawa ko. Nabasahan ko na sila ng kuwento, naibida ko pa sa kanila ang mga books ko. Na-inspire ko rin silang magsulat para kumita. Ang VI-Love, hindi pa rin nagbabago. Madadaldal pa rin sila. Gayunpaman, hindi ako dapat ma-stress sa kanila. After class, nagpa-meeting ang MT namin. Tungkol iyon sa IPCRF. Na-stress ako kasi naiinis ako sa RPMS na iyan. Gayunpaman, willing akong gawin for goodness' sake. After meeting, naglinis ako ng classroom. Bukas na raw kasi makikipag-share ng room ang Grade 5 sa amin. Nagawa ko namang maisayos ang silid ko bandang alas-4. May time pa ako para mag-youtube. Hindi nga lang ako nakapag-download ng mga kailangan kong files, na hinahanap ni Sir Erwin. Humina kasi ang net doon. Nakauwi ako bago mag-8. Enero 8, 2019 Kompleto na kaming Grade Six teachers, kaya naging maayos ang palitan ng klase. Medyo mabilisan nga lang ang turo dahil nabawasan pa ng limang minuto ang bawat subject. Nagsimula na kasi ang pag-renovate ng rooms. Kailangang makipag-share ng classrooms ng ibang grade level. Past one, nasa CUP ako para sana mag-inquire kung paano mag-enroll sa compre. Kaya lang, wala roon ang secretary, na siyang accommodating sa mga queries. Umuwi na lang ako. Past 3:30, nasa bahay na ako. Nakapanuod pa ako ng Showtime. Nakagawa rin ng LMs nang mas maaga. Hindi ko rin pinalampas ang pagwa-water color painting. Nakakaadik na kasi. Sana may mahanap akong free workshop nito. Enero 9, 2019 Ikatlong araw ko nang makapagturo nang inspired. Kaya naman, inspired din ang mga bata. Natataaas ang kanilang iskor sa formative test. Ikalawang araw din ng shortened classes, kaya naman nagsa-suffer ang last period ko. Kailangang mabilisang kong maituro ang lesson. Mabuti na lang nauunawaan nila. Ikalawang araw ko na ring pumunta sa CUP para itanong kung makakapag-compre ako. Nabigo na naman ako kahit nakausap ko ang dean ng graduate studies. Sa June pa raw uli ang compre. Hindi raw puwede ang isa lang ang magko-kompre. Hindi na ako nakiusap kasi mukhang hindi naman uubra. Umuwi na lang ako agad. Umidlip ako pagdating ko. Nakapag recharge ako para makapaghanda ng IM. Nakapagdilig din ako ng mga halaman. Enero 11, 2019 Nakakainis kanina ang biyahe ko papuntang Pasay. Sa PITX na talaga lahat mag-i-stopover. Dagdag-pasahe na, dagdag pa sa oras. Kaya naman, na-late ako. Traffic na rin kasi sa paligid ng terminal. Kahit late ako, nagturo pa rin ako ng idyoma. Sa ibang sections, nakapag-story reading pa ako. Na-enjoy nila ang kuwento kong may koneksyon sa idyoma. After class, nag-LAC sessions kaming Grade Six teachers sa pangunguna na Sir Erwin. Nagpa-activities pa siya. Na-enjoy ko iyon. Marami akong natutuhan. Umuwi ako agad pagkatapos niyon. Past 3:30, nasa bahay na ako. Nakapanuod pa ako ng mga panghapong palabas sa telebisyon. At nakapag-gardening ako bandang past 5. Feeling fulfilled! Enero 12, 2019 Nakatulog ako nang mahaba-haba kanina. Kahit paano, nabawi ko ang ilang araw na puyat. Pagkatapos mag-almusal, nag-ayos ako ng mga damit ko. Nagpatulong din ako kay Epr na linisin ang kuwarto, habang nililinis ko naman ang living room. Naging productive naman ang araw ko. Life is good kapag nasa sariling tahanan. Kaya lang, nalulungkot ako sa pabalik-balik na lagnat ni Zillion. Noong Huwebes pa siya nilagnat. Sana gumaling na siya bukas. Enero 13, 2019 Alas-nuwebe na kami nakapag-almusal. Ang sarap kasing matulog. Late na rin ako nakapag-gardening. Si Emily, umalis naman agad para mamalengke, habang ginawa ko ang mga gawaing-bahay na naka-hang dahil bagong hilot siya. Thankful ako ngayong araw kasi magaling na si Ion. Hapon, umidlip ako. Nagbasa. Nagsulat. Napaka-productive ng maghapon ko! Enero 14, 2019 Sobrang aga kong nakarating sa school. Past 3 kasi ako bumangon. Ang akala ko kasi wala na talagang mini-bus na dumidiretso sa Baclaran. Meron pa pala. Okay lang naman. Ayaw ko naman ang feeling ng naghahabol at hinihintay ng klase. 'Sanhi at Bunga' ang aralin ko kanina. Maayos ko namang naituro. Naunawaan nilang lahat. Nakapag-groupwork ako sa kanila. Maaga uli akong umuwi. Wala pang alas-tres nasa bahay na ako. Kaya naman, nakaidlip pa ako, hanggang five. Enero 15, 2019 Maaga uli akong nakarating sa school. Pero hindi ako nakaidlip. Naglinis kasi ako ng aquarium na iuuwi ko sa bahay para sa mga chubby frogs ko. Nagpa-unit lang ako sa lahat ng sections. Bilang review na rin iyon. After class, nag-meeting kaming Grade Six teachers. Ini-relay lang ng GL ang napagmitingan nila. Na-highblood ako sa parteng ini-announce na ang desisyong (hindi proposal o plano) mag-outing sa Baler kapag natanggap na ang PBB. Take note, weekdays pa. Ano iyon? Grabeng kalokohan! Nakapagsalita na naman tuloy ako. Nagpakagutom kami para lang sa walang kapararakang bagay. Gayunpaman, sulit naman iyon dahil nagkayayaang kumain sa Yellow Cab sa Harbor Plaza sa may CCP Complex. Solb naman! Masaya ang naging bonding namin kasama ang MT. Past 4 na ako nakauwi. Hindi na ako nakaidlip. Enero 16, 2019 Unang araw ng 3rd period ic test. Sa unang pagkakataon, hindi na-delay. Maagang naideliber ang mga test questionnaires at bubble sheets. Naging okay naman ang testing period, maliban sa maingay pa rin ang mga estudyante. Para silang hindi nagte-test. Gayunpaman, hindi masyadong stressful. Natanggap ko pa mga ang favor ng Kinder, na gawan sila ng props na standees na gagamitin ng kanilang pupil sa storytelling competition as part of Festival of Talents. Past one na ako nakalabas ng school kasi nasimulan ko na ang isa. Almost done na. Kinulang lang kami ng colored paper na kulay flesh. Enero 17, 2019 Sa ikalawang araw ng periodic test, gumagawa pa rin ako ng standee habang kumukuha ng pagsusulit ang mga estudyante. Maiingay sila pero hindi nila kinaya ang kabaliwan ko. Nag-Iingles kasi ako. Pero nang maging busy ako sa ginagawa ko, bumalik ang dati nilang gawi. Gayunpaman, napasaya ko sila. Nakagawa pa ako ng isa ang standee. Nasimulan ko na rin ang dalawa pa. Bukas baka matapos ko nang lahat iyon. Past 1, miniting kami ng principal. Inabot kami ng alas-3 doon. Past 5 na ako nakauwi. Nawala na ang antok ko. Enero 18, 2019 Tagumpay naming nairaos ang 3rd periodic evaluation tests. Naipasa na rin namin ang mga bubble sheets. Tagumpay ko ring nagawa ang apat na standees. Ten o' clock pa lang, naibaba ko na sa Kinder ang mga outputs. Superb! I can't believe na kaya ko palang gumawa nang mabilisan at may kalidad. Ang ganda sa pictures. Sana manalo ang contestant. After class, nag-meeting naming Grade Six advisers. Naroon din ang aming GL. Past 1:30 na kami natapos. After that, nag-coop board meeting naman kami. Past 2:30 na rin kami natapos. Kailangan pa naming humabol ni Sir Hermie kina Ma'am Nabua sa bahay nila. Kasama na niya sina Sir Joel at Ma'am Madz. Dahil ma-traffic at napadaan pa kami sa PITX, past six o' clock na kami nakarating doon. Okay lang naman. Nagutuman lang ako. Wala nang meryenda. Dinner na agad. Seven, pumunta kami sa Acienda. Second time ko na roon, pero na-enjoy ko pa rin. Iba ang mga kasama ko. Nakapag-groufie kami. Ang saya! Past nine, nasa bahay kami ni Ma'am Basil. Nagkape kami roon at nagkuwentuhan. First time ko siyang maka-bonding, although second time ko nang nakarating sa kanila. Eleven-thirty na kami nagkayayaang umuwi. Sobrang antok na kasi namin. Muntik na mga akong makalampas. Mabuti, ginising ako ni Ma'am Madz. Enero 19, 2019 Dahil past 2 na ako nakatulog kanina, nine naman ako bumangon. Ang sarap matulog! Nabawi-bawi ko rin ang ilang araw na puyat. Mas lalo ko pang binawi ang puyat ko nang mahiga ako bandang alas-dos ng hapon at gumising bago mag-alas 6. Wow! Hindi ko. First time ko yatang makatulog sa hapon nang ganoon kahaba. Mabuti na lang ding hindi natuloy ang pagkikita-kita naming 3some kina Papang. Hindi sana ako nakabawi ng puyat. At, malamang hindi ako nakapag-gardening. Nagawa kong linisin at pagandahin ang garden dahil umalis si Bukbok. Ang sarap kumilos kapag wala siya. Walang matang nakamasid. At walang nagpaparinig. Ang resulta, nagawa kong tanggalin ang gabi sa may tarangkahan niya at palitan iyon ng mga ornamental plants. Mas maganda nang tingnan ang aming harapan. Gabi, nag-journaling ako. Nakakaadik pala iyon. Hindi ko tuloy naharap ang pagsusulat. Okay lang naman. Produktibo ang buong araw ko ngayon. Enero 20, 2019 Masakit ang lower back ko nang magising ako. Naisip ko, nalamigan ako. O kaya, nasobrahan sa pagbaluktot. Ang lamig kasi. Wala pa naman akong damit kapag natutulog. Apektado tuloy ang pagkilos ko. Hindi ako nakagawa masyado ng mga gawaing-bahay. Gayunpaman, naging productive pa rin ako maghapon. Nakapagbasa ako. Nakapag-journal. Nakapag-isip-isip ng mga plano. Enero 21, 2019 Nagsimula na along magturo para sa 4th Grading. Story reading agad. Naga-groupwork pa ako. Naistorbo lang ang klase nang namigay ng hygiene kit at inipon ng isang private school ang mga bats para imbitahan silang mag-enroll sa kanila. Hindi ko na naman naturuan ang VI-Hope. After class, nag-stay ako sa school para i-record ang scores ng pupils ko. Nasimulan ko na rin ang kanilang grades sa 3rd grading. Enero 22, 2019 Naging maayos naman ang pagtuturo ko sa lahat ng sections. Nakapagpa-groupwork ako. Na-enjoy nila ang lesson, lalo na't may spelling pa kami bago nagsimula ang discussion. After class, nagpa-meeting ang GL namin. Ini-relay niya lang ang meeting sa kanila ng principal. Na-highblood ako sa agenda. Walang kuwenta! Hindi naman pro-teachers ang mga sinasabi. May mga hidden interest sa kanilang mga ipinapagawa sa amin. Umuwi ako agad. Nakapag-gardening pa ako. Nakapagtanim din ako ng sunflower seeds, na bigay ng ahente sa school. Nadatnan ko si Epr sa bahay. Naawa ako sa kaniya. Tila kasi pagod na pagod siya. Mabuti na lang, maaga siyang nakatulog. Ako? Late na. Nanuod pa kasi ako ng 'The General's Daughter.' Enero 23, 2019 Okay ang discussion ko kanina sa dalawang sections. Hindi naman ako nakapagturo sa dalawa. Wala ang isang section kasi absent ang adviser. Ang last period ko naman, nagamit ang time ng sinusundan kong subject teacher. Andami ko tuloy pahinga. Na-miss na ako ng VI-Hope. After class, nag-lunch lang ako. Pagkatapos, ginawa ko ang LMS sa Filipino 6. Nakagawa na rin ako ng 25-item parallel test nito. Then, umuwi na ako. Past 4 ako nakarating sa bahay. Antok na antok man ako, hindi ako umidlip. Sa halip, gumawa ako ng artworks na gagamitin ko bukas sa klase. Enero 24, 2019 Muntikan na naman akong ma-late kanina dahil sa PITX na naman dumiretso ang mini-bus. Mabuti na lang, nakaabot ako. Nagamit ko ang artworks ko kanina sa lesson namin. Marami ang na-inspire na gumawa rin niyon. After class, may urgent meeting naming coop board members. Tungkol iyon sa memo, na pinahihinto ang pagpapahugas ng mga estudyante. Obligasyon daw iyon ng canteen helpers. Grabe! Sobra ang pagkukunsinti ng DepEd sa mga kabataan. Hindi na nakabubuti sa kanila. Haist! After niyon, pumunta ako sa HP. Kasama ko sana ang dati kong estudyanteng si Luigi, kaya lang hindi siya pinayagan ng ina. Bumili ako ng books. Ang isa roon ay libro ni Lualhati Bautista. Magiging bahagi iyon sa aking 50-books-a-year challenge ko. Past 4 na ako nakauwi. Agad akong gumawa ng summative test sa Filipino. Pagkatapos niyon, nag-encode ako ng mga akda ng mga estudyante ko para sa zone na 'Depressed Iyon.' Ang cover niyon ay ang isa sa mga artworks ko kahapon. Then, nakagawa uli ako ng tatlong obra maestra bago. Feeling fulfilled! Enero 25, 2019 Hindi ko napag-summative ang ibang section. Ranging advisory class ko lang ang nag-take. Bukod kasi sa absent ang isang klase dahil wala ang adviser, may Early Registration parade pa. Nasira ang schedule. Idagdag pa ang bigayan ng bigas sa mga estudyante, na galing sa city hall. Ayos lang naman. Nakasalamuha ko ang mga estudyante ko. Naturuan ko sila at napayuhan ng mga life skills, arts, and literature. Sana lang mapahalagahan nila ang lahat ng mga advise at life lessons ko sa kanila. After class, namigay kami ng bigas. Past 1 na kami umuwi. Wala na kasing dumarating na magulang. Maaga along nakauwi. Nakaidlip pa ako pagkatapos magmeryenda. Gabi, artworks naman ang ginawa ko. Nasimulan ko na ring basahin ang bago kong books. Nakagawa na rin ng tatlong bookmarks, na ibebenta ko. Thanks, God, sa talent! Enero 26, 2019 Alas-8 pa lang, nasa Precious Pages na ako. Hindi naman ako agad pinapasok, nakapag-almusal pa ako at nakabili ng book doon. Past nine na nagsimula. Pero, nagkaroon pa ako ng kakuwentuhan. Isa siyang lesbian. I found her witty and friendly. Marami akong matutuhan sa kaniya. Nang magsimula ang workshop, expected ko na agad na marami na naman along mapupulot na aral. Hindi nga ako nagkamali. LGBT man ang theme ng Pride Lit, hindi naman hadlang ang sexuality ko. In fact hindi lang ako ang straight doon. Marami. Napag-alaman ko na ang tawag pala sa katulad ko ay LGBT ally. Nakaka-inspire ang workshop na iyon. Nabuhayan ako ng loob na matatapos ko na ang nakatingga kong novel na 'Dumd Found.' Ang maganda sa workshop, lahat kaming participants ay inaasahang makapagpasa ng manuscript on or before February 26. Hinahabol kasi nila ang Pride March sa June 2019. Kailangang may mai-publish sila para maibenta sa event. Malaking opportunity ito sa akin. Challenging din kasi kailangan kong matapos ang nobela ko. Past 6, bumiyahe na ako pauwi. Hindi ako napagod. Enjoy ako. Naka-meet pa ako ng bagong kaibigan. Past 9, nasa bahay na ako. Gutom na gutom ako. Bago ako nagpahunga, sinulat ko muna ang lecture, mula sa pictures ng slides. Nakagawa rin ako ng isa pang frog design bookmark. Enero 27, 2019 Kulang ako sa tulog dahil sa sobrang lamig. Wala pala along kumot. Hindi na rin ako nagtagal sa higaan kasi naisip kong marami pa pala akong gagawin. Isa na rito ang pag-post ng akda ko sa Booklat. Kailangang magawa ko iyon para makapagpasa ako ng manuscript sa Pride Lit. Binigyan kami ng isang buwan para sa submission. Nagawa ko namang mag-post. In fact, nai-post ko ang "Maybe This Time.' Nasimulan ko ring i-post ang 'Hijo de Puta.' Natagalan ako kasi sobrang dami ng chapters. Tapos, ini-edit ko pa. Enero 28, 2019 Asar na asar na naman ako kaninang umaga dahil sa PITX. Nahuli ako sa klase. Almost 15 minutes late ako. Nakakainis talaga! Maaga naman akong bumangon. Gayunpaman, masaya ko pa ring hinarap ang mga estudyante ko. Nai-present ko rin sa kanila ang lesson ko nang maayos. Nag-reflect naman iyon sa outputs ng groupwork nila. After class, nagsalo-salo naming Grade Six teachers, kasama ng among MT para sa kaniyang maagang birthday celebration. Nakakatuwa! Kung wala lang kaming meeting with the principal, mas na-extend sana ang aming kasiyahan. Sa meeting namin, trabaho na naman ang pinag-usapan. Kailangan naming i-revitalize ang school website. Nadala na ako, kaya wala na akong bilib. Hindi naman na-compensate ang efforts ko nang pinasulat ako ng ICT. Nai-raise ko iyon kanina. Alam din ng principal ang pagreretiro ko sa journalism at school paper. Hindi naman niya ako pinigilan, kaya tuloy. After meeting, nakipagkuwentuhan sa akin si Ma'am Joan R. Nanghihinayang siya sa kakayahan kong nabalewala. Matagal naming nag-usap. Nakapag-share kami ng marami-rami ring bagay-bagay tungkol sa among school, mga kasama, principal, at mga issues. Pareho ang aming sentiments at mga observations. Kailangan na mga talagang mabago ang pamamalakad ng principal. Hindi na healthy ang samahan naming faculty. Past 5 na ako dumating sa bahay. Gumawa agad ko ng mga schoolworks. Pagkatapos, naisingit ko ang paggawa ng bookmarks. Ang bilis lang ng oras! Bitin. Andami ko pang gustong gawin. Hindi ko naharap ang Booklat. Enero 29, 2019 Ang lesson ko kanina at paglalagom. Gumamit ako ng mga sanaysay na ako mismo ang sumulat. Nalagom naman nila iyon nang maayos. Na-inspired din sila sa content niyon. Sana lang ay isapuso nila at isagawa ang lesson ng mga seleksiyong binasa ko sa kanila. Naibenta ko na ang sampung bookmarks. Umaasa akong dahil doon ay magiging mahilig sila sa pagbabasa. Naipaliwanag ko sa kanila na kaya ko sila binentahan ay hindi upang kumita ako, kundi maging maalam sila. Alam na rin nila ang tungkol sa 50-books-a-year challenge ko sa sarili ko. Nakikita ko naman ang iba, na nagbabasa. Sana all! Nagalit lang ako sa kanila kasi mga iresponsable sila, pagdating sa paglilinis. Bukod sa maiingay na, makukunat pa at walang kusa. Bago umuwi, natulungan ko muna si Ma'am Edith na lagyan ng borders ang bulletin board niya para sa AP at SPG. Past 3 nasa bahay na ako. Agad kong chinat ang FB ng Ogie Diaz Acting Workshop. Gusto kasi namin ni Emily na maging artists si Zillion. Nag-reply naman agad. Nalaman kong P7500 ang bayad. Kaya naman iyon. Tutal may natanggap naman along PBB. Iyon na ang gagamitin. Hindi na muna kami bibili ng dining table. Desidido naman si Zillion sa workshop. Nag-practice na mga siyang kumanta. Natuwa kaming mag-asawa. Naituloy ko ang pag-edit at pag-post ng akda ko sa Booklat. Nakagawa rin ako ng apat pang bookmarks. Fulfilled ako ngayong araw. Salamat sa Diyos! Enero 30, 2019 Maagang-maaga along nakarating sa school. Ang bilis kasi ng aircon bus na nasakyan ko. Hindi na dumaan sa PITX. Naglakad pa nga ako, mula Buendia hanggang sa school. Okay lang naman. May mga estudyante na along nadatnan doon. Hindi ko kinibo maghapon ang mga pupils kong iresponsable. Hindi rin ako nagturo. Nagsulat panuto at nag-post lang ako ng visual aids ko. Gumawa naman sila. Nakakainis kasi sila kahapon. Hindi sila seryoso sa paglilinis. Hindi rin matigil ang mga bibig nila sa kakadaldal. Palala nang palala ang mga ugali. Sa ibang sections, nagturo ako. Binasahan ko sila ng kuwentong 'Sandosenang Kuya.' Pinaiyak ako ng kuwentong ito, kaya binahagi ko lang sa kanila. Nagustuhan namn nila iyon. Pagkatapos ng klase umuwi agad ako. Naghanda ako ng PPT para sa observation ko bukas. Natapos ko naman agad kaya nakagawa pa ako ng bookmarks at nakapag-edit at post sa Booklat. Enero 31, 2019 Nagpa-observe na ako sa master teacher ko. Medyo late na, pero naisakatuparan ko naman nang maayos ang lesson ko. Tinulungan ako ng mga estudyante ko. Nagdula-dulaan sila. Nag-recite Napremyuhan ko nga sila ng bookmarks pagkatapos. Nagsermon naman ako sa VI-Faith kasi magugulo at maiingay sila. Sumobra sila sa limitasyon ko. Nagkasala pa tuloy ako dahil lumabas ang maaanghang na salita sa bibig ko. Nagturo ako sa VI-Peace. Sa Hope naman ay nagsermon din. Ang iingay at ang gugulo kasi nila nang vacant ko. Sinabi ko na sa kanila na kapag may ginagawa ako, huwag silang mang-iistorbo. Hayun! Sermon ang inabot nila. At the same time, in-inspire ko sila. Sana lang isabuhay nila. Natuwa rin ako sa ilang sumunod na sa 50-books-a-year challenge ko. May bumili na rin ng bookmarks. After class, ginawa ko ang powerpoint presentation ni Ma'am Edith na gagamitin niya sa colloquium. Past 5 na ako nakauwi. Gayunpaman, nakapag-edit at nakapag-post pa ko sa Booklat. At siyempre nakapag bookmark-making ako. Nakakaadik! Kung wala lang talaga akong ibang ginagawa, baka kinarer ko na ito.

Hindi Ko Maintindihan si Ma'am

Sobrang bait at galing magturo ni Ma'am, pero madalas hindi ko siya maintindihan. 

"Ma'am, tulog na naman po si Dina," sumbong ko sa kaniya. 

"Hayaan mo na. Baka puyat lang siya."

"E, halos araw-araw po siyang ganiyan," hirit ko pa. 

"Sige, kakausapin ko siya mamaya paggising niya."

Hindi ko talaga siya maintindihan. Kung ibang guro iyon, baka ginising at pinagalitan na niya si Dina. 

Lalo na nang minsang nakitang kong ginagamot niya ang sugat ni Rigor sa tuhod. 

"Huwag kang matakot umiyak. Hindi kahinaan ang pag-iyak," sabi niya kay Rigor. "Sige ka, kapag hindi ka umiyak, mabibiyak ang eyeballs mo. Kailangan din kasing manatiling basa ang mga mata natin. Gusto mo ba iyon?"

Umiling-iling si Rigor. At kahit ayaw niyang umiyak, umiyak na lang siya. 

Hindi ko rin maintindihan nang minsang nagwala si Cassie dahil nawawala raw ang kaniyang gunting. Sigaw siya nang sigaw. Binabato niyang lahat ng mga gamit na mahawakan niya. Nabasag pa nga niya ang plorera ni Ma'am.

Pero, sa halip na pagalitan, niyakap pa siya ni Ma'am. 

"Hayaan mo na ang gunting mong iyon.  Luma na iyon. Mamaya ibibili kita. Gusto mo ba iyon?" malambing pang sabi ni Ma'am kay Cassie. 

"Opo, gusto ko po iyon!" Lumiwanag ang mukha ni Cassie. Tumigil siya sa pag-iyak. 

Bumilib naman ako kay Ma'am, pero hindi ko pa rin maintindihan. 

Si Maan naman ay madalas umiiyak. Mawala lang sa paningin niya ang kaniyang notebook, iiyak na. Kapag may hindi maganda kaming nasabi sa kaniya, papalahaw na siya ng iyak. Nakakainis siya. Ang arte na kasi minsan. 

Pero si Ma'am ay laging nakasaklolo. Siya ang nagpapatahan dito. Hindi niya ikinaiinis ang pagkamaiyakin ni Maan. 

"Mabait si Maan kaya huwag ninyo siyang paiiyakin, kung hindi kayo ang papaluin ko," madalas din niyang sabi sa aming magkakaklase. 

Hindi ko pa rin talaga maintindihan si Ma'am.

Noong nakaraang buwan, nakita ko si Miko kung paano niya kinakain ang kaniyang baon.  

"Ma'am, tingnan po ninyo si Miko. Para siyang baboy kapag kumain," pabulong kong sumbong. 

Pinagmasdan muna niya si Miko bago nagkomento. "Hayaan mo na. May bagay na gumugulo sa isipan niya."

Napahiya lang tuloy. 

Noong nakaraang Lunes, bago nagsimula ang talakayan, tinawag ni Ma'am si Luisa para sagutin ang isa sa mga tanong sa aming takdang-aralin

"Kailan binaril si Jose P.  Rizal sa Bagumbayan, Luneta ngayon?" muling tanong ni Ma'am kay Luisa. 

Nagtawanan nga kami kasi hindi halos marinig ang sagot ni Luisa dahil sa sobrang bilis niyang magsalita. 

"Tama ang sagot mo," tugon ni Ma'am. "Pero,  may itinatago kang sikreto sa akin.

"Wala po, Ma'am, wala po." Hindi makatingin si Luisa kay Ma'am. 

Hindi ko talaga maintindihan si Ma'am. 

Kanina habang nagtatalakayan, tawa nang tawa si Sandro. Kahit hindi naman masyadong nakakatawa ang sinasabi ni Ma'am o ng mga kaklase ko, hagikhik pa rin siya nang hagikhik. Nang pumiyok nga si Pamela, halos mamatay siya sa katatawa. 

Sa sobrang inis ko, sinaway ko siya. "Para kang baliw, Sandro. Tumigil ka nga! Wala namang nakakatawa, e!" Ipinarinig ko talaga iyon kay Ma'am para pagalitan siya. 

Nagulat ako nang pinandilatan pa ako ni Ma'am. "Hayaan mo na siya. Gusto niyang tumawa, e," sabi pa niya. 

"E, Ma'am, nakakasira po kasi sa pokus," tugon ko. 

"Unawain mo siya. Pasalamat ka na lang kasi masaya ka."

"Hindi ko po kayo maintindihan," sabi ko kahit napahiya na naman ako, sabay paalam sa kaniya. "Ma'am, may I go out?" Nakayuko ako kasi gusto kong maiyak.  

Matagal bago ako pinayagan ni Ma'am. At nang nasa may pintuan na ako, tinawag niya ako. 

"Pagbalik mo, Andrea, mag-usap tayo."

Hindi ko maintindihan kung bakit ako pa ang kakausapin niya. 

Uwian na nang bumalik ako sa silid-aralan. 

"Halika, mag-usap na tayo," mabait naman niyang tawag sa akin. Pero, pakiramdam ko, nakakasugat ang tingin sa akin ni Ma'am. 

Nakayuko akong lumapit. Saka ko lang siya tiningnan nang nasa harap na niya ako. 

"Gusto kitang makausap kasi sabi mo kanina, hindi mo ako maunawaan. Ano ang hindi mo maunawaan sa akin?" malumanay niyang tanong. 

Hindi ko na naman siya maintindihan. Galit ba siya o hindi? 

"Una po, bakit hinahayaan mo pong matulog si Dina sa klase? Hindi mo po siya ginigising? lakas-loob kong tanong. 

Napangiti si Ma'am bago sumagot. "Malungkot ang buhay ni Dina. Tanging sa pagtulog niya lang nakakalimutan ang mga problema niya sa pamilya. Alam mo bang naghiwalay ang kaniyang mga magulang?"

Umiling ako. Labis akong nalungkot sa nalaman ko. Naunawaan ko na si Ma'am at si Dina. 

"May tanong ka pa?"

"Si Rigor po. Pinaiiyak mo po siya habang ginagamot mo ang sugat," tugon ko. 

Natawa si Ma'am bago sumagot. "Kahinaan kasi ang hindi pag-iyak. Akala natin, matapang ang taong hindi umiiyak. Maniwala ka sa hindi, nakatutulong sa atin ang pag-iyak."

Bumilog ang mga mata ko. "Talaga po?"

"Opo. Alam mo bang sanay si Rigor sa palo at parusa mula sa mga magulang? Kaya manhid na siya sa sugat o anumang kirot."

"Nakakaawa po pala siya. Kaya pala hindi siya umiiyak kahit nasasaktan na."

"At kailangan niyang umiyak para maging matapang siya."

Naunawaan ko na si Ma'am at si Rigor. 

"May tanong ka pa?"

Ako naman ang natawa bago nagtanong. "Tungkol po kay Cassie. Hindi mo po siya pinagagalitan kapag nagwawala at nakakasira ng mga gamit. Bakit po?"

"May espesyal na pangangailangan si Cassie, na hindi maibibigay ng kaniyang pamilya."

"Ano po iyon?" tanong ko. 

"Pagmamahal."

Nanlaki ang mga mata ko. Mayaman naman kasi ang pamilya ni Cassie. "Bakit po?"

"Kulang sa atensiyon, aruga, at pagmamahal si Cassie. Mayaman sila pero walang panahon sa kaniya ang mga magulang niya."

Naunawaan ko na sina Ma'am at Cassie. 

"Alam kong may tanong ka pa," hula ni Ma'am. 

"Opo! Tungkol naman po ito kay Maan. Napakaiyakin po niya kahit maliit na dahilan, pero hindi mo po siya pinagagalitan. Katulad din ba siya ni Cassie?"

Ngumiti muna si Ma'am. "Hindi sila magkatulad. Napakainosente niya lang talaga. Ang lambot ng puso niya. Mababaw rin ang luha. Siguro, hindi pa siya kagaya mo kung mag-isip."

"A, ganoon po pala." Nanunawaan ko na sina Ma'am at Maan. 

"May tanong ka pa, alam ko," natatawang sabi ni Ma'am. 

Tumango lang ako at nagtanong na. "Hindi po ba kayo naiinis kay Miko? Parang baboy po siya kung kumain."

"Hindi ko ikinaiinis iyon. Alam ko kasi na tensiyonado si Miko."

"Ano po ba ang tensiyonado?"

"Tensiyonado, natataranta lagi. Para siyang laging may hinahabol. Alam mo naman si Miko, 'di ba?"

"Opo, gusto niyang laging nauunang matapos, magpasa ng papel o proyekto."

"Tama ka. At ayaw niya ng napag-iiwanan o nauungusan."

Naunawaan ko na si Ma'am at si Miko. 

"May dalawa pa po akong tanong," agad kong sabi kay Ma'am. 

"Sige. Ano-ano iyon?"

"Noong nagsalita nang maiksi, pero mabilis si Luisa, sinabihan mo po siya na may sikreto siya. Bakit po?"

Tumawa muna si Ma'am bago sumagot. "Ang tao kapag hindi masalita, pero mabilis magsalita, siguradong may itinatago siyang lihim. Maaaring nagsisinungaling siya o kaya may pinagtatakpan."

Tumango-tango ako. "Ganoon po pala."

"Yes! At alam mo bang hindi siya nag-aaral sa bahay o nagbabasa man lang. Iyon ang sikreto niya."

Naunawaan ko na naman si Ma'am, gayundn si Luisa. 

"Ano ang panghuli mong tanong?" sabi ni Ma'am. 

"Tungkol po kay Sandro."

"A, ang pagtawa niya sa kaunting bagay o dahilan?"

"Opo!"

"Hindi ko dapat siya pagalitan dahil ang tao raw kapag tawa nang tawa kahit mababaw na dahilan ay malungkot."

"Po? Talaga po? Ibig sabihin, itinatago po ni Sandro ang kalungkutan niya sa pamamagitan ng pagtawa?"

"Tama! Hindi ba't kamamatay lang ng kaniyang ina?"

"Opo! At hindi pa siya tuluyang nakakalimot."

Ngumiti si Ma'am habang nilalapitan niya ako. Saka inihatid niya ako sa aking upuan. Kinuha niya ang bag ko at tinulungan akong maisukbit ko sa aking mga balikat. 

"Mapalad ka kasi hindi ka kagaya nina Dina, Rigor, Cassie, Maan, Miko, Luisa, at Sandro. Hindi mo nararanasan ang mga kakaiba," mabait na sabi ni Ma'am habang hinahatid niya ako palabas ng silid-aralan. 

"Opo, Ma'am! Salamat po! Naunawaan na po kita ngayon. Pero, magiging maayos pa po ba sila?"

"Yes! Kung patuloy natin silang uunawain at pakikitaan ng mabuti, magiging maayos sila."

"Yehey! Nauunawaan ko na po sila. Magiging maayos na po sila."

Napangiti si Ma'am. Sinuklian ko iyon ng matamis na ngiti 

"Paalam, Andrea. Ingat sa pag-uwi." Kumaway pa ang mabait kong guro. 

BlurRed -- Sayang

Sinikap kong maging kaaya-aya sa paningin nina Lola at Lolo nang humarap ako sa kanila. Masigla ko silang binati at hinalikan sa pisngi. 

"Bakit napasugod ka?" tanong ni Lola. 

"Kumusta? Bakit hindi ka nagpasabi?" sabi naman ni Lolo. 

"Mabuti naman po. Gusto ko lang ko kayong makita."

"Aysus, batang ire." Inakbayan na ako ni Lola papasok. 

"Ang mommy mo, kumusta na?" ani Lolo na kasunod na namin. 

"Okay naman po siya. Sabi niya, kiss ko na lang daw kayo para sa kaniya."

Natawa ang mag-asawa. 

"E,  ang daddy mo? Mabait na ba?" Natawa si Lolo nang sabihin niya iyon. 

"Sobrang bait na po." Pinilit ko ring tumawa para maitago ang kalungkutang aking nadarama. At para hindi sila mag-usisa, ako ang nagtanong nang nagtanong. Kung ano-ano ang pinansin ko. Ultimo ang ayos ng kanilang dining table ay pinuri ko. Pati ang mga pananim na gulay ni Lolo ay naitanong ko pa. 

Kaya lang, dumating si Karryle. 

"Hala, nandito ka pala, 'insan!" gulat na gulat na bati ni Karryle. "Bakit biglaan? Alam na ba ni Dindee?" Lumapit siya sa akin at nakipag-apir. Nag-aabang din siya ng sagot ko. "Alam na niya?"

Nakatingin ako kina Lola at Lolo. Nakatingin sila sa akin at animo'y naghihintay sa sagot ko. Hindi nga nila pinansin ang nagmamanong si Karryle. 

"Pupunta ba dito si Dindee? Miss na namin siya. Matagal-tagal nang hindi siya nagagawi rito," wika ni Lola.

Ramdam ko ang pagmamahal niya sa ex-girlfriend ko. Lalo akong nalungkot. 

"Hindi ko po alam," sabi ko, sabay talikod sa kanila. "Lola, Lolo, magbibihis lang po ako. Karryle, pupunta ako sa bahay ni'yo mamaya.  Iidlip lang ako saglit."

"Hoy, Red, huwag kang tumakas!" sigaw pa ng pinsan kong nakakainis. 

Nag-lock ako sa guestroom habang pinakiramdaman ko si Karryle kung umalis na. Ayaw ko muna siyang kausap, lalo na kapag naririnig ng matatanda. Ayaw kong malungkot sila. 

Pero, hindi nagtagal, kumatok na siya. "May problema kayo, 'di ba? Baka makatulong ako," anito. 

"Nagpapahinga muna ako. Mamaya na tayo mag-usap."

"Hindi ako aalis dito."

"Ang ingay mo kasi, e. Naririning nina Lola at Lolo." 

"Kaya nga papasukin mo na ako."

Agad ko siyang pinagbuksan at hinila paloob. "Na-miss mo lang yata si Jeoffrey, e.  Gusto mong makibalita," tudyo ko. 

"Hay, naku, don't mention his name. Not anymore," mataray niyang sagot. 

"So, narito ka para damayan ako? Lakas ng radar mo, ha!"

"Siyempre naman, we're cousins!"

"Cousins ka d'yan!" Ngumiwi pa ako. "Hindi mo nga ako natulungan noong nandoon ako, ngayon pa kayang buntis siya."

"What? Buntis si Dindee?" Sa timbre ng boses niya, halatang wala talaga siyang kaalam-alam. 

Malungkot akong tumango. 

"Bakit hindi ko alam? Nakikita naman kami once a week, e."

Natahimik ako. Naisip ko kasing sinadya ni Dindee na ilihim ang pagbubuntis niya.  Umiiwas siya sa kahihiyan.Tama naman, pero paano siya maiintindihan?"

Naawa si Karryle sa akin. Umiyak ako sa harapan niya. Nagkaiyakan kami. Hindi na ako nahiya sa kaniya. Alam naman niya kasi kung gaano ko kamahal si Dindee. 

"Walang hiyang foreigner na iyon!" Natawa ako sa pagkasabi niya. 

"Hayaan mo na. Time heals na lang siguro. Makaka-move on din ako. Dapat ko na sigurong harapin si Riz."

Sumang-ayon si Karryle, pero humirit pa siya. "Parang hindi yata magandang ending kung mapupunta si Dindee sa iba."

Lalo akong natawa. "Bakit pelikula ba ito?  At direktor ka ba?"

"Hindi. Pero, seriously, bagay kayo ni Dindee, hindi dahil pinsan kita at kaibigan ko siya. Alam ko kasi kung gaano ka niya kamahal. Hindi biro ang naging samahan at relasyon ninyo. May respeto. Andon ang pagmamahal. Sayang. Sayang talaga... Sobra akong nasasaktan ngayon."

Tumulo pa ang mga luha ko. Tinapik-tapik niya ang balikat ko. 

"Samahan kita mamaya sa kan'ya. Kailangan ninyong mag-usap," ani Karryle. 

BlurRed -- Two-way

"Bakit pabigla-bigla ka, Red?" tanong ni Mommy nang nasa hapag na kami. Sinabi ko sa kanila ni Daddy ang plano kong umuwi sa Aklan. 

"Oo nga, Red. Hintayin mo na lang mag-sem break," sabi naman ni Daddy. 

"Kasi po... kailangan ko ring~"

"Makausap si Dindee?" pagtutuloy ni Mommy. 

Tumango na lang ako. 

"Pa'no ba ito, Dad?" paghingi ni Mommy ng tulong sa aking ama. 

Tinapos lang ng ama ang nginunguya, saka nagsalita. "Sige na. Malaki ka na. Alam mo na ang tama at mali."

"Salamat, Dad!"

"Mag-iingat ka lang lagi," sabi naman ni Mommy. 

"Opo. Salamat po!" Pakiramdam ko,  magiging matagumpay ang lakad ko dahil sa suporta nila. 

To make the story short, nakabili ako ng two-way plane ticket. Mahal, pero kinagat ko na, matuloy lang. Okay lang maubos ang ipon ko, makita at makausap ko lang si Dindee. 

Biyernes ng umaga, bumiyahe na ako. Absent ako. 

Ligtas naman akong nakarating sa Aklan. Kaya lang, nilamon ako ng kaba. Gustong umurong ng mga paa ko habang nasa tricycle terminal na ako. Ilang metro na lang ang layo ko kay Dindee. 

"Special po. Papasok," sabi ko sa driver. Sa wakas, nabawi ko na ang takot ko. 

Katabing bahay nina Dindee ako nagpababa. Mula roon, huminga ako nang malalim saka tinungo ang gate. Sa balkonahe, tanaw ko ang ina niya. 

"Tao po!" lakas-loob kong tawag. 

"Sino 'yan?!"

"Si Red po."

Agad na tumayo ang ina ni Dindee. "Red!?" Parang inipad niya ang gate. 

"Magandang araw po? Nandiyan po ba si Dindee," tanong ko habang binubuksan ang gate. 

"Tuloy ka. Kumusta ka na?" Kiniss niya ako sa pisngi. "Kumusta ang mommy mo?"

"Mabuti naman po."

Inakbayan niya ako patungo sa kanilang sala.      "Wala si Dindee ngayon. Pumasok. Upo ka muna. Ipaghahain kita ng lunch."

"Huwag na po. Kumain na po ako sa labas. Hindi po muna kasi ako pumunta kita lola."

"Sure ka?"

"Opo."

Umupo ang ina ni Dindee sa isahang sofa, na nasa harap ko. Malungkot siyang tumingin sa akin. Sa tingin ko nga, nawala ang pagka-blooming niya. Ibang-iba siya noong huli naming pagkikita. 

"Kumusta po kayo, Tita?"

Mapait ang ngiting ipinakita niya sa akin. "Hindi mabuti, Red." Nangilid ang luha sa kaniyang mata. 

"Po? Bakit po?"

"Sana hindi ko na lang siya kinuha sa inyo."

Kumunot ang noo ko. Hindi ako sigurado kung iyon nga ang pinupunto niya. Kaya, hinayaan ko siya. 

"Sana pinayagan kona lang siyang magpatuloy ng pag-aaral sa Manila. Hindi sana siya... Hindi sana siya nabuntis."

Kasabay ng pag-iyak niya ang pagkabasag ng puso ko. Napasandal ako sa sofa. "Po? Buntis po si Dindee?" Gusto kong malaman kung sino ang ama. Siguradong hindi ako dahil walang nangyari sa amin. 

Tumango-tango siya habang nagpupunas ng mga luha. "Nagrebelde siya sa akin. Kasalanan ko bang maging protective sa kaniya?"

Wala akong mahanap na akmang salita para kalmahin siya. Hindi ko nga rin alam kung ano ang nararamdaman ko. Magkakahalong awa, galit, inis, at pagkabigo ang nasa puso ko. 

"Red, sorry. Sorry kasi hindi ako magtiwala sa 'yo. Sa sobra kong pagprotekta, mas lalo pala siyang napahamak."

Tumango lang ako. Hindi ko na naitago ang luha ko. 

"Kailangan ko na lang tanggapin ang katotohanang ito. Sana ikaw rin. Pasensiya ka na sa anak ko. Naging marupok siya. Padalos-dalos."

Wala pa rin akong nasabi. Pero, sinikap kong nakakonekta ang puso ko at mga mata ko sa kaniya. 

"Ayaw ni Dindee sa lalaki. Hindi niya raw kayang mahalin at pakisamahan. Okay na raw sa kaniyang maging single mother. O,  Diyos ko. Bakit ganito ang mga kabataan ngayon? Ayaw piliin ang tamang daan. Nagkamali na nga, mali pa rin ang solusyon."

"Nag-PM po sa akin si Josh Lange. Siya po ba ang ama ng dinadala ni Dindee?" Sa wakas, nagawa ko nang magsalita. 

Tumango muna ang ina ni Dindee. "Nagseselos siya sa 'yo kasi feeling niya ikaw ang dahilan kung bakit hindi siya matanggap ni Dindee."

Gustong magbunyi ng puso ko, pero hindi ko ipinakita. Sa halip, itinanong ko kung ano ang plano ni Dindee sa bata. 

"Hindi ko nga alam. Madalas siyang umuwi nang lasing. Hindi pa alam ng mga kaklase niya ang tungkol sa pagbubuntis niya."

Napauling ako. Naawa ako sa bata. "Sigurado po ako, hindi rin po niya sinabi kay Karryle."

"Malamang."

"Kaya po pala parang hinihila ang mga oaa ko papunta rito. May dapat po pala akong malaman."

"Sorry, masamang balita pa ang nalaman mo. Hiyang-hiya ako sa 'yo at sa mommy mo. Sana mapatawad ninyo kami." Yumugyog na ang mga balikat niya habang nakasubsob sa kaniyang mga palad. 

Katahimikan ang sumunod na nangyari. 

"Bakit po hindi niya ako ni-rereply-an?" Direct to the point na ako.  Baka mayroon siyang maisasagot. 

"Hindi ko alam, Red. Ang sabi niya lang sa akin noon, break na kayo."

Umiling-iling ako. Disappointed. 

Very apologetic ang ina ni Dindee, pero napagdesisyunan kong magpalaam na. Tinapos na pala niya ang relasyon namin noon pa. There's no point para hintayin pa siya. Sobrang masakit iyon, pero closure lang naman talaga ang sadya ko roon. Nagkataon lamang na may ibang balitang bumungad sa akin. Siguro nga, kailangan ko nang harapin ang tunay kong buhay --si Riz. Andami kong naging kakulangan sa kaniya dahil kay Dindee. Ngayon, panahon na para siya naman ang pagtuon ko ng pansin gaya noong mga nakaraang buwan. It's not too late. 

Na-realize kong two-way talaga dapat ang pag-ibig. Hindi puwedeng isa lang ang nagmamahal. 

BlurRed --One Plus One Equals Two

Hindi ako nakatulog sa pag-iisip ng mga dapat gawin. Pinuyat ako ng mga bagay, na kahit pilit kong isantabi ay hindi ako tinatantanan. 

Nang pumasok ako sa school, para akong nakalutang sa hangin. Wala pa ring magandang solusyon ang pumapasok sa kukote ko. Pakiramdam ko, bigla akong nabobo. 

Bobo na nga ba ako sa pag-ibig? E, samantalang para lang itong 1+1=2. 

Nakaupo na ako sa tabi ni Riz at nasa harap na ng klase ang professor namin, nang biglang nag-pop out sa utak ko ang katotohanan. 

Kaya pala ako nasasaktan dahil mali ang formula-- 1+1=3. Dalawa sila, kaya nagiging tatlo kami.

"Mr. Canales, please explain this statement," sabi ng professor. Dalawang beses na pala niya akong tinawag. 

Nakarinig pa ako ng tawanan bago ako tumayo para mag-explain. Matalino naman ako sa academics, pero bobo sa pag-ibig. 

"Isa lang, Red, isa lang," sabi ng konsensiya ko.  

"Paano? Bakit? Pero, pareho na nga silang nawawala. Si Riz, malamig na. Si Dindee naman, naglaho na. One plu one equals zero (1+1=0) yata ng tamang formula, e," monologue ko sa isip ko habang abalang sumasagot si Riz sa aming short quiz. Blangko ang papel ko. Okupado naman ang isip ko. 

"Ano ba ang nangyayari sa 'yo, Red?" iritableng tanong ni Riz. "Kanina ka pang gan'yan."

"Ikaw." Siyempre, hindi ko nasabi iyon.  Umiling lang ako. Hindi ko naman talaga siya problema. Alam ko namang mahal niya ako.  Naglalamig-lamigan lang siya para makuha ang full attention ko. Ramdam niya kasing may pagmamahal pa rin ako kay Dindee. 

"Ayusin mo naman ang buhay mo. Hindi na kita maintindihan," halos pabulong niyang litanya. "Sabihin mo lang kung hindi ka na masaya sa akin. Maaga pa para mag-shift ka ng course kung napilitan ka lang talagang mag-Education."

Napatingin ako kay Riz. Nagkakamali yata siya ng paratang at hinuha. "Hindi. Gusto ko ang course na ito. Napuyat lang ako kagabi."

"Puyat? Bakit?"

"Pass your papers!" deklara ng professor. Saved by the bell. Hindi ko na kailangang magpaliwanag. Kaya lang, wala akong naipasa.

Babawi na lang ako. 

Maghapon akong wala sa ulirat. Gayunpaman, makatulong iyon para makabuo ako ng malaking desisyon. Sasaglit ako sa Aklan. May ipon na ako, kahit pamasaheng back and forth lang. 

Pagkatapos niyon, aayusin ko na ang sa amin ni Riz. 'One plus one equals two' lang dapat. 

Blurred -- Josh Lange

Nagpatuloy ang malamig na pakikitungo sa akin ni Riz. Hindi man ako sumuko sa pagsuyo at pagpapanumbalik ng init ng aming relasyon, pero tila pinanghinaan na ako ng loob. Noong nakaraang araw, ni hindi kami nagkaroon ng pagkakataong mag-usap. Busy raw siya. Andami niyang pag-aaralan at susulatin. E, pareho lang naman kami ng subjects. Alam kong wala masyadong dapat pagkaabalahan. 

Akala ko noon,  maganda ang short distance relationship. Hindi pala. Lalo lang pala nito pinaglalayo ang mga puso namin. Tinalo pa namin ang walang mode of communication.  Parang wala na akong girlfriend. Halos araw-araw ko siyang nakikita, pero parang ayaw niya akong makasama at makatabi. Ibang-iba na.  

Lalo ko tuloy na-appreciate ang presensiya noon ni Dindee. Mas marami ang happy moments namin kaysa sa mga oras na kami ay malungkot o magkaaway. 

Sa sobra kong pananabik kay Dindee,  naisipan ko siyang kontakin. Kahit hindi siya naka-online sa Messenger, nag-iwan pa rin ako ng nangungumustang mensahe. Hindi ko rin maiwasang sabihin ang pagka-miss ko sa kaniya.  

Habang naghihintay ng reply niya, itinuloy ko ang pagtitig kay Riz. Siya pa rin ang nagapatibok ng puso ko sa oras na iyon. Napakaganda pa rin niya kahit nakulayan na ang mga kolorete ang mukha niya, kahit nag-iba na ang tikwas ng buhok niya, at kahit may iba na siyang set of friends na madalas makapangiti at makapagpatawa sa kaniya. 

Mag-uuwian na nang mag-notify sa filtered messages ng Messenger ang mensahe ng nangngangalang Josh Lange.  

"PLEASE STOP COMMUNICATING WITH DINDEE," anito.  

Parang sinukluban ako ng langit at lupa. Hindi agad siya nakaisip ng isasagot. Parang nasagot na niyon ang matagal na niyang katanungan.  

"Okay, class, dismiss!" deklara ng professor. 

Saka lang ako natauhan. At saka ko lang din napansing kanina pa pala nakatingin sa akin si Riz. 

"May problema?" tanong niya nang makalapit  sa akin. 

Naibulsa ko naman kaagad ang cellphone ko. "Wala na. Pinauuwi ako agad ni Mommy.  Mag-oovertime daw kasi si Daddy," palusot ko. Napaniwala ko naman siya. 

"A, sige, mauna ka na. Nagyayaya kasi sina Ella."

"Sige, ingat!" Hinawakan ko at pinisil ko muna ang kamay niya bago ako tumalikod sa kaniya. 

Hindi na muna ako nagpaapekto sa pagyayaya ni Ella kay Riz. Alam kong matalino siya. Hindi niya pipiliin ang bagay na ikasasama niya.  

Nakasakay na ako sa dyip nang muli kong basahin ang mensahe ni Josh, na ang hula ay ko ang bagong boyfriend ni Dindee. walang katumbas na salita para sa kalungkutan ko. 

Lalo pa nga akong nagdamdam nang makita kong na-seenzone ako ni Dindee. Ni emoji o sticker ay hindi siya nag-iwan sa reply box. 

Nang makauwi ako, agad na naramdaman ni Mommy ang pinagdadaanan ko.  "Hindi pa rin ba kayo okay ni Riz?" tanong niya. 

Gusto ko sanang ilihim sa kaniya ang problema ko, kaya lang hindi ako mapakali. Alam kong may maitutulong siya, lalo na't tungkol kay Dindee. 

Ikinuwento ko ang nangyari at pinabasa ko ang mensahe.  

"Naniniwala kang boyfriend ni Dindee ang Josh na iyan?" tanong ni Mommy. Hinihimas-himas niya ang kaniyang lumalaking tiyan. 

Saglit akong nag-isip. "Posible po."

Napangiti si Mommy. "Red, ang posibleng sinasabi mo ay dalawang bagay-- posibleng oo at posibleng hindi. Alin sa dalawa?"

"Mapi-PM po ba siya sa akin kung may karapatan siya kay Dindee?" pabalik kong tanong. 

"Ewan ko. Depende sa tao iyan. Noong nambababae pa ang daddy mo, hindi ako nag-aksayang i-text ang mga babae niya. Hindi rin ako nag-text sa mga iyon."

Lalo along naguluhan sa tinuran ni Mommy.  "Alam ko kasi sila na, e. Kasi kung hindi,  dapat nakikipag-communicate si Dindee sa akin."

"Alam mo, may delikadesa si Dindee. Alam niya kung saan siya lulugar. Alam niyang makakasira siya ng relasyon, kaya umiiwas siya sa 'yo. Bakit hindi mo na lang kasi ayusin ang relasyon mo kay Riz?"

Natahimik ako. Napagtanto ko, tama si Mommy. 

Nang gabing iyon, natuto akong mandedma. Dinedma ko na lang ang mensahe ng bf ni Dindee.  

Natuto rin akong magparaya. Naisip ko kasi na panahon na para maging masaya si Dindee at si Riz.  

Nag-iwan ako ng mensahe kay Dindee kahit wala siyang reply.  Sabi ko, "Masaya ako dahil natagpuan mo na ang lalaking magpapaligaya sa 'yo. Hayaan mo, ito na ang huling pangungumusta ako sa 'yo. Mag-iingat ka lagi."

Tumulo ang mga luha ko bago ko pa napindot ang send button. Masakit pala magparaya. Napakasakit. 

Naunawaan ko na si Riz... pati si Leandro. 

Palaisipan

May mga bagay ngang mahirap ipaliwanag

katulad kung paanong ang EDSA ay luluwag,

kung bakit mabilis maglaho ang bulalakaw,

at kung bakit kay raming politikong buwakaw.

Mayroon din hindi talaga maunawaan,

gaya ng syota mong 'di mapagkatiwalaan,

kung meron pa bang disiplinadong kabataan 

at kung bakit magulo sa 'ting pamahalaan.

Ang mundo nga'y isang malaking palaisipan

na minsan nga, nasa atin lang ang kasagutan.

May pagkakataon pang, hinahayaan na lang 

na lagi't manatili bilang 'sang katanungan.

***

--Isunulat noong Disyembre 13, 2018.

-Ang larawan ay kuha sa Cultural Center of the Philippines (CCP) noong Disyembre 8, 2018.

Nakalutang

Inulila ng berdugong kahirapan,

inapi ng yaman at ng kasalatan,

kaya nalupyak ang tiyan at kaisipan,

nakipagkarera kanyang kamusmusan.

Ginutom ng bayan sa diwa't kaalaman,

nagkulang sa layang sinakal ng ilan,

tinikis ng buhay, na animo'y buwan.

Sa halip, sa sakit, siya'y nananahan.

Nakalimutan pang siya ay kabilang

sa mundong mapait, saka mapanglamang.

Kinulong sa dusa; sa bait, nawalan.

Ngayon, gumagala... siya'y nakalutang. 

--Isinulat noong Disyembre 12, 2018

--Ang larawan ay kuha sa Buendia, Pasay City noong Disyembre 2018.