Ang Huni ni Kalaw

 Ang Huni ni Kalaw

 

           Sa kagubatan ng Lambak ng Cagayan, nakatira si Kalaw. Mahilig siyang magmasid habang tahimik na binabantayan ang kaayusan at kalinisan ng kapaligiran.

           Isang araw, habang lumilipad si Kalaw, napansin niya ang mga basurang lumulutang-lutang sa Cagayan River. Agad siyang pumaimbulog upang saklutin ang mga iyon. Dahil sa dami, hindi niya nadala ang lahat ng nakita niya.

            Pagkatapos maghanap ni Kalaw ang basurahan upang itapon ang mga nasaklot niyang basura sa ilog, hinanap niya ang mga kaibigan.

            “Lawin, Francolin, halikayo,” hinihingal niyang aya sa dalawa. “Tulungan ninyo akong saklutin ang mga basura doon sa may ilog sa Peñablanca.”

            “Ha? Basura? Bakit may mga basura?” tanong ng ibon-manok.

            “Mga salaula sila! Sinisira nila ang kalikasan,” nanggagalaiting sabi ni Lawin.

            “Masasamahan niyo ba ako?” untag niya.

            Nagtinginan muna sina Francolin at Lawin.

            “Patawarin mo ako, Kalaw, kung hindi ako makatutulong sa `yo. Naghahanap ako ngayon ng pagkain ng mga inakay ng aming kabiyak,” tugon ng lawin.

            “Gustuhin ko man, subalit hindi ako makakasama sa `yo dahil hindi gaanong mataas ang aking lipad. Sadyang may kalayuan ang Peñablanca... Patawad, Kalaw,” sabi naman ni Francolin.

            “Nauunawaan ko kayo. Sige, paalam sa inyo.” Agad na lumipad si Kalaw upang itago ang kalungkutan niya. Labis ang kaniyang kabiguan sa pagtanggi at pagdadahilan ng matatalalik na kaibigan.

            Dumapo si Kalaw sa pinakamataas na sanga ng apitong. Mula roon ay tanaw na tanaw niya ang kahabaan ng ilog. Pinag-isipan niya roon kung ano ang gagawin sa kaniyang problema.

            Nang makaisip, mabilis siyang lumipad upang hanapin ang kinaroroonan ng mga hayop. Ginamit niya ang kaniyang malakas at matinis na huni para ipaalam sa mga hayop ang suliranin.

            “Huwag magtapon ng basura sa ilog!” paulit-ulit niyang babala sa mga nakikita niyang usa, baboy-ramo, unggoy, at bayawak.

            Hindi siya pinansin ng mga ito. Ang isa ngang unggoy ay dinilaan pa siya. Ang isa namang usa ay tumakbo at nagtago lang nang makita siya. Ang baboy-ramo at bayawak naman ay tinaasan lamang siya ng kilay.

            Lalong nalungkot si Kalaw sa mga inasal ng mga hayop. Subalit hindi siya sumuko. Nag-isip pa siya ng paraan habang nagpapahinga sa isang sanga ng matandang nara.

            “Alam ko na!” bulalas ni Kalaw nang makaisip na.

Pagkatapos, lumipad siya patungo sa ilog upang hanapin ang mga kakilalang hito, tilapya, dalag, at biya.

            Bawat isang makita niya ay binabati niya, saka sinasabi niya ang kaniyang naisip. “Inaanyayahan ang lahat sa paglilinis sa ilog ngayong darating na Linggo!”

            Bawat isang makakita at makarinig sa inanunsiyo niya ay bigla na lang lumubog sa tubig. Sumisid. Nagtago.

            Nadoble ang kalungkutan ni Kalaw pagkatapos niyang maranasan ang pagwawalambahala sa kaniya ng mga isda. Subalit hindi pa rin siya sumuko. Muli siyang nag-isip ng paraan habang naghahanap ng mapagpapahingahan.

Mula sa tuktok ng bundok, natanaw niya ang butas-liwanag ng kuweba sa Peñablanca. Doon siya dumaan.

Tahimik siyang naghanap ng bahagi ng kuweba kung saan niya isasagawa ang plano. Ayaw niyang mabulabog ang mga paniki roon.

“Doon!” bulalas niya nang makakita.

Pagkatapos, hindi na nag-aksaya ng panahon si Kalaw. Nag-ipon siya ng mga tuyong dahon at sanga ng mga halaman at puno. Nangalap siya ng maliliit na buto at bunga ng mga punongkahoy. Nanguha rin siya ng luwad at dagta ng puno. Kahit pagod, sinikap niyang maisagawa ang plano. Magtatakip-silim na nang matapos siya.

Mula sa mga iyon, nakabuo siya ng mensahe.

“Sama-sama tayong magtulungan para sa mas ligtas at mas masayang tahanan,” basa niya. “Bukas, makikita nila ito. Sana mahikayat ko sila,” sabi niya habang nasisiyahan sa kinalabasan ng kaniyang ginawa.

“Ik-ik!”

Napabalik siya ng lipad nang marinig at makita ang batang paniki. “Kumusta, bata? Nagustuhan mo ba?”

“Opo! Ang ganda ng sining mo, saka ang mensahe.”

“Talaga? May mahihikayat kaya sa patalastas na iyan?” natutuwang tanong ni Kalaw.

“Sigurado po ako, meron. Saka yayayain ko ang mga kaibigan ko para mabasa rin nila ito.”

“Salamat naman kung ganoon. Maaari mo bang ipagsabi pa ito sa mga magulang mo?”

“Sige po. Maaari din po silang tumulong sa pagpapakalat ng mensaheng iyan.”

“Maraming salamat uli sa iyo, Paniki. Tatanawin kong utang na loob ang gagawin mo.”

“Huwag na po kasi para naman po ito sa kalikasan.”

“Tama! Pero bakit ang aga mong nagising?”

“Kasi mahilig po akong tumuklas ng mga bagay-bagay.”

“Pareho tayo.”

Natawa sina Kalaw at Paniki.

“Sige na. Paalam na sa `yo.”

“Paalam!”

Punong-puno ng pag-asa ang puso ni Kalaw nang makalabas siya sa kuweba. Dumiretso siya sa kaniyang tahanan upang magpahinga. Sa daan, humuni siya nang humuni habang binibigkas ang mensaheng iniwan sa kuweba.

Kinabukasan, nakaramdam ng sakit at pagod si Kalaw. Nagdesisyon siyang manatili muna sa kaniyang tirahan upang magpahinga.

Nang handa na siyang lumibot-libot, saka naman bumagsak ang malakas na ulan. Walang tigil na ulan.

            Paglipas ng dalawang araw, saka lamang siya muling nakalipad.

            Lumipad siya nang lumipad. Iniwasan niya ang mga kaibigang ibon, ibang hayop, at ilang isda, na nambalewala sa kaniya. Nagkubli siya sa mataas na puno habang pinagmamasdan ang mga kilos ng mga ito.

            Maya-maya, natanaw niyang lumapag sa lupa nang magkasabay sina Francolin at Lawin.

“Sama-sama tayong magtulungan para sa mas ligtas at mas masayang tahanan,” magkasabay na awit ng kaniyang mga kaibigang ibon.

Hindi pa lumipas ang isang minuto, lumabas naman mula kung saan-saan sina Usa, Baboy-Ramo, Unggoy, at Bayawak. “Sama-sama tayong magtulungan para sa mas ligtas at mas masayang tahanan.” Sabay-sabay na umawit ang mga ito.

Naiiyak sa tuwang nagpakita si Kalaw sa mga ito. “Maraming salamat sa inyo! Akala ko, binalewala ninyo ako.”

Nagpaliwanag ang bawat isa.

“Walang bale ang mga iyon. Ang mahalaga ngayon, may katulong na akong mahalin, alagaan, at protektahan ang tahanan natin,” sabi ni Kalaw. “Sama-sama tayong magtulungan para sa mas ligtas at mas masayang tahanan.”

Nag-aawitan silang lahat habang binabaybay ang dalampasigan upang simulan ang paglilinis.